Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), yeryüzüne ait bilgileri belirli bir amaca yönelik olarak toplama, bilgisayar ortamında depolama, güncelleştirme, kontrol etme, analiz etme ve görüntüleme gibi işlemlere olanak sağlayan bir karar destek sistemidir. CBS, coğrafya bilimlerini anlamak ve diğer verilerle işbirliği sağlamak için araçlar kullanır. CBS teknolojisi, coğrafyaya bağlı olarak değişen sosyal, ekonomik, çevresel vb. sorunların çözümünde kullanıcılara yardımcı olur.
CBS’nin tarihçesi 19. yüzyıla kadar uzanmaktadır. O dönemde, Paris ve Londra’da kolera salgınlarını haritalamak için CBS benzeri yöntemler kullanılmıştır. CBS kavramı ise ilk kez 1960’lı yıllarda Kanada’da doğal kaynakların yönetimi için geliştirilmiştir.
CBS’nin bileşenleri şunlardır:
-
Donanım: CBS verilerini işlemek, depolamak ve görüntülemek için kullanılan bilgisayar, yazıcı, tarayıcı, GPS gibi cihazlardır.
-
Yazılım: CBS verilerini oluşturmak, düzenlemek, analiz etmek ve sunmak için kullanılan programlardır. Örneğin, ArcGIS, QGIS, MapInfo gibi.
-
Personel: CBS verilerini toplayan, işleyen, yöneten ve kullanan kişilerdir. CBS uzmanları, analistleri, programcıları gibi.
-
Coğrafi Veri: CBS’nin temel girdisidir. Coğrafi veriler iki türde olabilir: vektör veya raster. Vektör veriler nokta, çizgi veya alan şeklinde coğrafi özellikleri temsil eder. Raster veriler ise piksel veya hücre şeklinde coğrafi özellikleri temsil eder.
-
Yöntem: CBS verilerini işlemek ve analiz etmek için kullanılan kurallar, standartlar ve tekniklerdir.
