Türkiye’de yıllık ortalama sıcaklık dağılışı, Türkiye’nin coğrafi konumu, yer şekilleri, denizellik, karasallık, enlem, yükselti, hava kütleleri ve rüzgarlar gibi pek çok faktöre bağlı olarak değişiklik gösterir. Genel olarak, Türkiye’nin güneyi daha sıcak, kuzeyi daha soğuk; kıyıları daha ılıman, iç kesimleri daha karasaldır.
Türkiye’de yıllık ortalama sıcaklık dağılışı hakkında aşağıdaki bilgileri vermek mümkündür:
-
Türkiye’de yıllık ortalama sıcaklık dağılışı, 4 °C ile 20 °C arasında değişir.
-
En yüksek sıcaklıklar, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde görülür. Bu bölgede yıllık ortalama sıcaklık 16,4 °C’dir. Bu durumun nedenleri arasında enlem, karasallık, Basra Termik Alçak Basıncı ve Samyeli Rüzgarı sayılabilir.
-
En düşük sıcaklıklar, Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’nde görülür. Bu bölgede yıllık ortalama sıcaklık 10,2 °C’dir. Bu durumun nedenleri arasında enlem, karasallık, yükselti ve Sibirya Termik Yüksek Basıncı sayılabilir.
-
Güneyden kuzeye doğru gidildikçe sıcaklık azalır. Bu durumun nedeni enlem-sıcaklık ilişkisidir. Enlemin artmasıyla güneş ışınlarının düştüğü alan genişler ve güneş enerjisi daha az yoğunlaşır.
-
Kıyılarda iç kesimlere göre daha ılıman bir iklim görülür. Bu durumun nedeni denizelliktir. Denizlerin geç ısınma ve geç soğuma özelliği sayesinde kıyılarda yazlar serin, kışlar ılık geçer.
-
Yükseltinin artmasıyla sıcaklık azalır. Bu durumun nedeni atmosfer basıncının azalmasıdır. Basınç azaldıkça havanın yoğunluğu ve ısı kapasitesi de azalır. Her 100 metrede sıcaklık yaklaşık olarak 0,6 °C düşer.
