Question

11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 32 Cevapları - Meb Yayınları

Answer 1

Metinde kırmızıyla yazılan kavramlarla ne anlatılmak istenmiştir?

Cevap: Erdemli bir ruh: Platon, mutluluğun bütün insanlar için nihai amaç olduğunu, insanı mutlu kılacak şeyin ise iyilik olduğunu savunmaktaydı. Erdemli insan iyilik yapan insandır.

bilgelik: Bilgelik terimi, tarih boyunca çeşitli anlamlarda kullanılmıştır. Felsefenin ilk adı bilgelikti. Antik Çağ Yunan felsefesinde bilgelik, akla uygun davranmaktı. 

Metinde altı çizili yerde belirtilmek istenen düşünce nedir? Açıklayınız.

Cevap: Devleti filozofların yönetmesi gerektiğini savunmaktaydı. Çünkü felsefe ile uğraşan akıllı insanların devlet yönetiminde söz sahibi olmaları doğruydu.

Platon, filozofların kral; kralların ise filozof olmasını neden önermektedir? Açıklayınız.

Cevap:

Platon, filozofların kral; kralların ise filozof olmasını, ideal devlet düzenini kurmak için önermektedir. Platon’a göre, ideal devlet, üç sınıftan oluşur: yöneticiler, koruyucular ve üreticiler. Yöneticiler, devletin başında olan ve kararları alan kişilerdir. Koruyucular, devletin güvenliğini sağlayan ve yöneticilere yardımcı olan askerlerdir. Üreticiler ise, devletin ihtiyaçlarını karşılayan ve çeşitli meslekleri yapan çiftçiler, zanaatkarlar, tüccarlar vb. kişilerdir. Platon, her sınıfın kendi görevini yapması ve başka bir sınıfın işine karışmaması gerektiğini savunur. Bu şekilde, devletin adaleti, uyumu ve mutluluğu sağlanır.

Platon, yöneticilerin en önemli sınıf olduğunu ve onların da en iyi eğitimi almaları gerektiğini belirtir. Yöneticilerin eğitimi, matematik, geometri, müzik, astronomi ve felsefe gibi bilimleri kapsar. Platon, felsefenin en yüce bilim olduğunu ve yöneticilerin felsefe yaparak gerçek bilgiye ulaşabileceklerini söyler. Gerçek bilgi ise, idealar dünyasındaki mükemmel formları kavramaktır. Platon’a göre, idealar dünyası, duyularla algılanamayan ama akılla anlaşılan bir dünyadır. Bu dünyada, her şeyin ideal bir örneği vardır. Örneğin, güzellik ideali, adalet ideali, iyilik ideali vb. Platon, yöneticilerin bu ideaları tanıyarak ve onlara uygun olarak hareket ederek ideal devleti kurabileceklerini iddia eder.

Platon’un bu görüşüne göre, filozoflar kral; krallar ise filozof olmalıdır. Çünkü filozoflar, gerçek bilgiye sahip olan ve idealar dünyasını görebilen kişilerdir. Filozoflar, akıllarıyla yönetirler ve duygularına kapılmazlar. Filozoflar, erdemli ve adil davranırlar ve halkın yararını gözetirler. Filozoflar, kendi çıkarları için değil, devletin çıkarları için çalışırlar. Filozoflar, halka örnek olurlar ve onları eğitirler. Filozoflar, ideal devletin mimarlarıdır.

Platon metinde varlık, bilgi ve değer görüşlerini nasıl ele almaktadır? Değerlendiriniz.

Cevap:

Platon, metinde varlık, bilgi ve değer görüşlerini, idealar kuramı adını verdiği felsefi sistemine göre ele almaktadır. Platon’a göre, gerçek varlık, değişmeyen, akılla kavranabilen ve kendinden başka bir nedeni olmayan idealar yani fikirlerdir. İdealar, duyusal alandan bağımsız olarak var olan ve her şeyin özünü oluşturan soyut varlıklardır. Platon’un idealar kuramının temelinde, iyi ideası yer alır. İyi ideası, diğer ideaların kaynağı ve amacıdır. Platon’un bilgi görüşü de, varlık görüşüne dayanır. Platon’a göre, gerçek bilgi, ideaların bilgisidir. İdeaların bilgisine, akıl yoluyla ulaşılır. Akıl, idealar dünyasında gördüklerini anımsayarak bu bilgiye erişir. Platon’a göre, ruh ölümsüz olduğu için doğuştan bu bilgiye sahiptir. Platon’un değer görüşü ise, etik, siyaset ve sanat alanlarını kapsar. Platon’un etik anlayışı, iyi ideasına ulaşmaya çalışmakla mutluluğa erişmek olarak tanımlanabilir. Platon’un siyaset anlayışı ise, ideal devlet modeli olarak bilinir. Platon’a göre, ideal devlet, filozof kralın yönettiği ve sınıflara ayrılmış bir toplum düzenidir. Platon’un sanat anlayışı ise, sanatın taklit olduğu ve ideaların yansımalarını sunması gerektiği şeklindedir.

Platon’un varlık, bilgi ve değer görüşlerini değerlendirmek için şu noktalar önemlidir:

• Platon’un idealar kuramı, felsefe tarihinin en etkili ve tartışmalı kuramlarından biridir. Bu kuram hem övgü hem de eleştiri almıştır.
• Platon’un idealar kuramının en büyük eleştirmeni öğrencisi Aristoteles’tir. Aristoteles, ideaların duyusal alandan bağımsız olarak var olmasını kabul etmez. Aristoteles’e göre, idealar nesnelerin içinde bulunur ve deneyim yoluyla kavranabilir.
• Platon’un bilgi anlayışı da farklı yorumlara açıktır. Bazıları Platon’u doğuştançılık olarak adlandırılan bir yaklaşımla eleştirirken, bazıları da onun döneminin koşullarına göre ileri bir bilgi teorisi geliştirdiğini savunur.
• Platon’un değer anlayışı ise hem idealist hem de gerçekçi yönleriyle dikkat çeker. Platon’un etik anlayışı insanın en yüksek amacını iyi ideasına ulaşmak olarak belirlerken, siyaset anlayışı toplumun yapısını ve işleyişini düzenlemeye çalışır. Sanat anlayışı ise sanatın hem taklit hem de eğitim aracı olduğunu vurgular.