Enlem, dünyanın yüzeyindeki herhangi bir noktanın ekvatora olan açısal uzaklığıdır. Enlem, dünyanın coğrafi konumunu, iklimini, bitki örtüsünü, tarım ürünlerini ve yerleşme özelliklerini etkileyen önemli bir faktördür. Enlemin bazı etkileri şunlardır:
-
Güneş ışınlarının geliş açısı: Ekvatordan kutuplara gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı küçülür. Bu nedenle, ekvatorda güneş ışınları yeryüzüne dik gelirken, kutuplarda eğik gelir. Bu da sıcaklık, buharlaşma, denizlerin tuzluluk oranı ve bitki türleri gibi pek çok faktörü etkiler.
-
Gün ve gece süreleri: Ekvatordan kutuplara gidildikçe gün ve gece süreleri arasındaki fark artar. Ekvatorda yıl boyunca gün ve gece eşittir (12 saat). Kutuplarda ise yılın bir bölümünde güneş hiç batmazken, bir bölümünde de hiç doğmaz. Bu da mevsimlerin belirlenmesi, bitki örtüsünün gelişimi ve insanların yaşam biçimi üzerinde etkilidir.
-
Yerçekimi kuvveti: Ekvatordan kutuplara gidildikçe yerçekimi kuvveti artar. Bunun nedeni, dünyanın şeklinin kutuplardan basık ve ekvatordan şişkin olmasıdır. Bu da ağırlık, basınç ve denge gibi fiziksel olayları etkiler.
-
Kutup yıldızının görünüm açısı: Kuzey yarım kürede kutba gidildikçe kutup yıldızının görünüm açısı büyür. Kutup yıldızının görünüm açısı, kuzey yarım kürede bulunan yerin enlem derecesini verir. Bu da coğrafi konumun belirlenmesi, pusula kullanımı ve yön bulma gibi konularda yardımcı olur.
