11. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 57 Cevapları - Meb Yayınları

Question

Aşağıdaki metni okuyup metinden hareketle verilen soruları cevaplayınız.

TUTARSIZLIĞIN TUTARSIZLIĞI

Kısaca söylemek gerekirse onlara (filozoflara) göre (Tanrı’dan gelen) dinler; insanları, bütün insanların ortaklaşa olarak izleyebilecekleri yollardan BİLGELİĞE (hikmet) yönlendirdikleri için zorunludur. Felsefe, mutluluğun yolunu kimi insanlara ussal olarak göstermektedir. Felsefenin işi, şeylerde bulunan incelikleri (hikmet) öğretmektir. DİN ise tüm insanlığı bilgilendirme amacıyla gönderilmiştir. Bununla birlikte hiçbir din yoktur ki bilge kişilere özgü konularda birtakım uyarılarda bulunmuş olmasın ve aynı zamanda sıradan insanlarla da ilgilenmiş olmasın.

Toplumda elit sınıfın varlığının yetkinliği ve mutluluğa erişebilmesi yalnızca insanların geneli ile aralarında bulunan ortak yönlere bağlıdır. Bu nedenle elit sınıfın varlığı ve yaşaması için birtakım genel bilgilerin ister çocukluk çağında ister gençlik çağında ya da uzmanlık alanına geçiş sırasında öğretilmesi zorunludur. Bir kimsenin erdemli olabilmesi için bu noktada karşısına çıkabilecek olan kimi bilgileri basite almaması, bunları en güzel bir biçimde yorumlaması (te’vil) ve bu bilgilendirmenin seçkin kimselere değil insanların geneline yönelik olduğunu bilmesi zorunludur.

Ayrıca bir kimse tüm dinlerin gerçek olduğunu bilse de onun bu dinler arasından en üstün olanını seçmesi ve üstün olan dinin daha üstün bir din tarafından geçersiz kılındığını bilmesi zorunludur. Bu nedenledir ki insanlar arasında İskenderiye’ye (Felsefe Okulu’na) bağlı oldukları bilinen filozoflar, İslam dini kendilerine ulaşınca Müslüman olmuşlardır. Aynı şekilde Rum toprakları olarak bilinen yerlerde bulunan filozoflar da kendilerine İsa’nın dini ulaşınca Hıristiyan olmuşlardır.

(...) Vahiy alan kimseler arasında da bilgelik (hikmet-felsefe) hiç eksik olmamıştır. (...) ---Her peygamber bilgedir (hakîm-filozof), her bilge peygamber değildir ama bunlar peygamberlerin vârisi olan bilgin kimselerdir.--- (...) Tüm dinlerin kaynağı vahiydir, akıl ise vahyin ayrılmaz bir parçasıdır. Kim yalnızca akla dayanan bir dinin bulunabileceğini ileri sürerse bilmelidir ki böyle bir düzen, kaynağı hem vahiy hem akıl olan dinlerden kesinlikle eksik olacaktır.

1. Metinde büyük harflerle yazılmış kavramlarla ne anlatılmak istenmiştir?
2. Metinde tire içine alınan bölümde vurgulanmak istenen düşünce nedir? Açıklayınız.
3. İbn Rüşd’e göre din ve felsefe ilişkisini değerlendiriniz.

Answer 1

Metinde kırmızıyla yazılmış kavramlarla ne anlatılmak istenmiştir?

Cevap:

İbn Rüşd’ün din ve felsefe arasındaki ilişkiyi açıklamak için kullandığı terimlerdir. BİLGELİK, şeylerin hakikatini kavrama ve hayatı en iyi şekilde yaşama yeteneğidir. DİN, Tanrı’nın insanlara gönderdiği vahiy yoluyla bildirdiği öğretilerdir. Bu öğretiler, hem bilge kişilerin hem de sıradan insanların mutluluğunu sağlamak için gereklidir.

Metinde altı çizili bölümde vurgulanmak istenen düşünce nedir? Açıklayınız.

Cevap:

Metinde altı çizilen bölümde vurgulanmak istenen düşünce, peygamberlerin hem vahiy hem akıl sahibi oldukları ve bu sayede bilgelik seviyesine ulaştıklarıdır. Ayrıca peygamberlerin vârisi olan bilgin kimselerin de akıllarını kullanarak peygamberlerin öğretilerini anlamaya ve yorumlamaya çalıştıklarıdır.

İbn Rüşd’e göre din ve felsefe ilişkisini değerlendiriniz.

Cevap:

İbn Rüşd’e göre din ve felsefe ilişkisi, uyumlu ve bütünlüklü bir ilişkidir. Din ve felsefe, aynı hakikati farklı şekillerde ifade ederler. Din, hakikati sembolik ve alegorik bir dille anlatırken, felsefe hakikati akli ve mantıki bir dille anlatır. Bu yüzden din ve felsefe arasında bir çatışma veya tutarsızlık olamaz. Din, felsefeyi destekler ve felsefe de dini açıklar. İbn Rüşd, bu ilişkiyi ortaya koymak için Aristoteles’in eserlerini yorumlamış ve Gazali’nin felsefeye yönelttiği eleştirileri çürütmeye çalışmıştır.