2. ÜNİTE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere doğru sözcükleri yazınız.
1- 2-15. yüzyıl Hristiyan felsefesinde Tanrı’nm varlığına yönelik olarak --ontolojik-- ve --kozmolojik-- kanıtlar kullanılmıştır.
2- Hristiyan felsefesinin ilk dönemi --patristik-- olarak bilinir.
3- Tümellerin ayrı bir varlık olarak Tanrı’mn zihninde olduğu düşüncesi --kavram realizmi-- olarak adlandırılır.
4- İslam coğrafyasında Bağdat’ta bulunan --beytül hikme-- çeviri merkezlerinden biridir.
B- Aşağıda Romen rakamlarıyla verilen önermeleri harf ile verilen felsefi akım ve filozofların isimleriyle eşleştirerek doğru harfi parantez içine yazınız.
|
Önermeler
|
Kavram ve Filozoflar
|
|
I - Ç
|
I. Kötülüğün insandaki irade zayıflığından kaynaklandığını ifade eden filozoftur
|
ç) Augustinus
|
|
II - E
|
II. Tümel kavramların tek tek varlıklarda kavrandığını savunan görüştür.
|
e) Kavramcılık
|
|
III - D
|
III. Âlemin hâdis (sonradan) olduğunu savunan filozoftur.
|
d) El Kindî
|
|
IV - C
|
IV. Akla dayanan inancı savunan İslam felsefesi görüşüdür.
|
c) Meşşâiyye
|
|
V- B
|
V. Gerçek olan maddenin ezelî ve ebedî olduğunu savunan görüştür.
|
b) Dehriyye
|
|
a) A.Thomas
|
C - Aşağıda verilen açık uçlu soruların cevaplarını ilgili alanlara yazınız.
6. MS 2-15. yüzyıl felsefesini önceki dönem felsefesinden ayıran temel farklar nelerdir? Açıklayınız.
Cevap:
MS 2-15. yüzyıl felsefesini önceki dönem felsefelerinden ayıran temel farklar şunlardır: Devamı..
7. 8-12. yüzyılda çeviri faaliyetlerinin İslam felsefesinin gelişmesine katkısı nelerdir? Açıklayınız.
Cevap:
8-12. yüzyıllar arasında İslam dünyasında gerçekleşen çeviri faaliyetlerinin İslam felsefesinin gelişmesine katkıları şunlardır: Devamı..
8. Gazâlî ve İbn Rüşd’ün inanç-akıl ilişkisi görüşlerini karşılaştırınız.
Cevap:
Gazâlî ve İbn Rüşd, İslam düşünürleri olup inanç-akıl ilişkisi konusunda farklı görüşlere sahiptirler. Devamı..
9. Patristik felsefe ile skolastik felsefe arasındaki temel farklar nelerdir?
Cevap:
Patristik felsefe ve skolastik felsefe arasındaki temel farklar aşağıdaki gibidir: Devamı..
D- Aşağıdaki çoktan seçmeli sorulan okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.
Cevap: D
10. Clemens’in “Anlamak için inanıyorum.” yargısını A. Thomas “İnanayım diye biliyorum.” yargısına dönüştürmüştür. Bu dönüşümün akıl ile inanç ilişkisi açısından farkı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
A) Aklın inançtan önce gelmesi
B) İnancın akıldan önce gelmesi
C) Akıl ve inancın birbiriyle açıklanması
D) Akıl ile inancın alanlarının farklı olması
E) İnancın aklın sınırlarını geçmesi
Cevap: D
11. Zihnin izlenimlerini kullanarak nesneler hakkında genel bilgiye ya da kavramlara ulaşılır. Bunlar aracılığıyla insan, gerçekliğin evrensel bilgisini elde etme imkânı bulur. Hristiyanlık felsefesinde bu konunun işlendiği problem aşağıdakilerin hangisinde yer almaktadır?
A) Tümeller problemi
B) Kötülük problemi
C) Tanrının varlığı
D) Ruhun ölümsüzlüğü
E) Tanrı-evren ilişkisi
Cevap: A
12. Hacivat ve Karagöz, gölge oyununda oldukça tanınan karakterlerdir. Perdenin arkasında zorunlu bir el tarafından hareket ettirilmeye ihtiyaçları vardır. Onların varlık nedenleri izleyenleri düşündürme, güldürme ve şaşırtmadır. Perdenin arkasına geçemez ve kendilerine ruh veren varlığı bilemezler. Oyunu bitiren elden sonra ne Hacivat ve Karagöz’ün perdeye yansıyan gölgeleri ne de perde kalır. Gölge oyunundaki perdenin ön ve arkasında yer alan varlıkların varoluşlarında bahsedilen farklılık, aşağıdaki seçeneklerde verilen görüşlerden hangisini açıklar?
A) İbn Sînâ, “sudûr görüşü”
B) El Kindî, “yaratıcı-âlem görüşü”
C) Augustinus, “ruhun ölümsüzlüğü görüşü”
D) Tertullian, “akıl-inanç görüşü”
E) İbn Haldun, “toplum ve devlet görüşü”
Cevap: A
13 ve 14. soruları aşağıda verilen metinden hareketle cevaplayınız.
(I) Fârâbî’nin “El -Medinetü’l Fâzıla” adlı eserine göre insan; akılsal tabiatı gereği dikkatli ve analiz ederek düşünür. (II) Düşündüklerini birbirine bağlayarak sonuca gider. Sonuçlar, insanda kaçınma ya da yönelim oluşturur. (III) İnsanda duyuların ve hayal etmenin sonucu oluşan iradi eylemler; derin düşünmeyi, arzu ve bilgiyi bir arada taşımalıdır. (IV) Böylece insan eylemleri, mutluluk getiren ve iyi eylemler hâlini alır. Erdemli insan, kendini mutsuz eden eylemden kaçınıp akli seçimlere yönelmelidir. (V) İnsanın varlığından güç toplayacağı bir maddeye gereksiniminin olmadığı mertebenin adı mutluluktur.
13. Bu metinden hareketle Fârâbî’nin insanın mutluluğunu ve erdemini bağladığı eylem aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
A) Düşünme
B) Akli seçim
C) İradi eylem
D) İdrak etme
E) Duyum veya hayal etme
Cevap: B
14. Epikürosçuluğun mutluluk için dünyevi hazlardan uzak durulması gerektiği düşüncesi, inanç unsurlarını içine alan bir hayatın temeli olarak düşünülmüştür. Metinde verilen numaralandırılmış ifadelerin hangisi bu düşünceyle benzerlik göstermektedir?
Cevap: E
15 ve 16. soruları aşağıda verilen metinden hareketle cevaplayınız.
Kuzey: İnanca dayanan ve temeli olan düşüncelerin insanda farklı bir cazibesi vardır. İnancın belli düzeyde aklın imkânlarını ve deneyimin gözlem gücünü kullanması, bunların şüphe süzgecinden geçirilmesi onu vazgeçilmez hâle getirir.
Beyza: İnancı oluşturmak ve Tanrı’yı anlamak için varlıkları gözlemleme ve düşünme yoluna girildiğinde insanın sanat, fizik ve doğaya yönelmesi gerekir.
Bu yolla Tanrı ve âlem arasındaki uyumu, doğadaki nedenselliği anlamak için gösterdiği çabanın insana bir cevabı olacak mıdır?
Zeynep: Tanrı yalnızca kendisinin ve yarattıklarının bilinmesini istemez. İnsanın ruhsal ve dünyevi bakımdan doyuma ulaşmasını da ister. İnanç ve Tanrı ile ilgili düşünceler, açık zihin ve kavrayış yoluyla oluşur. Bu düşüncelerin bilgisi, doğru kaynaklardan elde edilmelidir. Bu bilgiler, dinî tecrübe sırasında bireysel seçimlere dönüşür.
15. Bu metne göre aşağıda verilen konuşmacılardan hangisinin fikri, inancın akılla anlaşılacağı konusunda kaygı taşımaktadır?
A) Kuzey B) Beyza C) Zeynep D) Kuzey ile Beyza E) Zeynep ile Kuzey
Cevap: B
16. Metinde hangi felsefi probleme yer verilmemiştir?
A) I B) II C) III D) IV E) V A) Akıl-inanç
B) Tanrı-âlem
C) Yaratıcının varlığı
D) İrade özgürlüğü
E) Ruhun ölümsüzlüğü
Cevap: E
