Coğrafi kon düzeneği, yerküre üzerindeki coğrafi yerlerin konumlarını belirlemek için kullanılan bir düzenektir. Bu düzeneğin temel bileşenleri şunlardır:
-
Temel düzlem ve temel çember: Ekvator düzlemi ve ekvator.
-
Başlangıç yarı çemberi: Greenwich’in boylam çemberi.
-
İki açı: Enlem (j) ve Boylam (?).
Boylam (?), başlangıç boylamından itibaren doğuya doğru 0 derece ile 180 derece arasında ve batıya doğruda 0 derece ile 180 derece arasında ölçülür. Enlem (j) açısı ise coğrafi yerin boylam çemberi boyunca ekvatordan başlayarak söz konusu coğrafi noktaya kadar ölçülür. Kuzey kutbuna doğru 0 derece ile +90 derece arasında, güney kutbuna doğru da 0 derece ile -90 derece arasında ölçülür.
Dünya üzerinde ekvatora paralel olacak şekilde çizilen çemberlere “enlem çemberleri” ya da “paraleller”, kutuplardan geçen düzlemlerin yer yuvarlağı ile ara kesitlerine ise “meridyenler” ya da “boylam çemberleri” denir. Coğrafi kon düzeneği oluşturulurken Dünya’nın şekli genellikle küre olarak kabul edilir.
