Solungaç solunumu, su hayvanlarının suda çözünmüş oksijeni kullanarak solunum yapmasıdır. Solungaçlar, solunum yüzeyinin kıvrılması ve dallanması ile meydana gelen, kan damarlarıyla zengin organlardır. Solungaç solunumu yapan canlılar arasında şunlar sayılabilir:
-
Yumuşakçalar: Suda yaşayan midye, istiridye, salyangoz gibi hayvanlar solungaçları sayesinde solunum yaparlar.
-
Kabuklular: Suda yaşayan karides, yengeç, ıstakoz gibi hayvanlar solungaçları sayesinde solunum yaparlar.
-
Derisi dikenliler: Suda yaşayan deniz yıldızı, deniz kestanesi, deniz hıyarı gibi hayvanlar solungaçları sayesinde solunum yaparlar.
-
Balıklar: Suda yaşayan kemikli ve kıkırdaklı balıklar solungaçları sayesinde solunum yaparlar.
-
Kurbağa larvaları: Suda yaşayan kurbağa yavruları (yavru kurbağa) solungaçları sayesinde solunum yaparlar.
Solungaç solunumu yapan canlıların solungaçları farklı şekillerde olabilir. Bazı canlılarda solungaçlar vücut dışına doğru genişleyerek püskül şeklini alırken (dış solungaç), bazı canlılarda derinin hemen altında geniş yüzeyler oluşturur (iç solungaç). Balıkların solungaçlarında, solungaç yaprakları ve bunları saran kılcal damarlar solunum yüzeyini genişletir. Ayrıca, suyun akış yönü ile kanın akış yönü birbirine zıttır. Bu sayede solungaç kılcallarının yüzeyinden daha fazla solunum gazının değişmesi sağlanır.
