Canlıların sahip olduğu özelliklerden bazıları birbirine benzer. Bu özellikler canlıların ortak özellikleri olarak adlandırılır. Canlıların ortak özellikleri şunlardır:
-
Hücresel yapı: Tüm canlılar hücrelerden oluşur. Hücre, canlıların temel yapı ve işlev birimidir. Hücreler, prokaryot veya ökaryot olabilir. Prokaryot hücreler, bakteri ve arke gibi canlılarda bulunur. Ökaryot hücreler, protist, mantar, bitki ve hayvan gibi canlılarda bulunur.
-
Beslenme: Tüm canlılar hayatlarını sürdürmek için enerjiye ihtiyaç duyar. Enerjiyi besinlerden elde ederler. Beslenme şekilleri, ototrof, heterotrof veya hem ototrof hem heterotrof olabilir. Ototrof beslenen canlılar, besinlerini kendi üretirler. Fotosentez veya kemosentez yoluyla organik madde sentezlerler. Heterotrof beslenen canlılar, besinlerini dışarıdan hazır alırlar. Organik maddeleri parçalayarak enerji elde ederler. Hem ototrof hem heterotrof beslenen canlılar ise gerektiğinde besin üretebilir veya alabilirler.
-
Solunum: Tüm canlılar solunum yapar. Solunum, besinlerdeki enerjinin kullanılabilir hale getirilmesi sürecidir. Solunum şekilleri, oksijenli solunum, oksijensiz solunum veya fermantasyon olabilir. Oksijenli solunum yapan canlılar, besinleri oksijen ile parçalar ve karbondioksit ve su açığa çıkarır. Oksijensiz solunum yapan canlılar, besinleri oksijen dışında bir inorganik madde ile parçalar ve farklı son ürünler açığa çıkarır. Fermantasyon yapan canlılar ise besinleri herhangi bir inorganik madde kullanmadan kısmen parçalar ve az miktarda enerji üretir.
-
Hareket: Tüm canlılar hareket eder. Hareket, canlıların çevreleriyle etkileşim kurmasını sağlar. Hareket şekilleri, aktif hareket veya pasif hareket olabilir. Aktif hareket yapan canlılar, kas veya kamçı gibi yapıları kullanarak kendi iradeleriyle hareket ederler. Pasif hareket yapan canlılar ise rüzgar, su akıntısı gibi dış etkenlere bağlı olarak hareket ederler.
-
Boşaltım: Tüm canlılar boşaltım yapar. Boşaltım, metabolizma sonucu oluşan zararlı atıkların vücuttan uzaklaştırılması sürecidir. Boşaltım şekilleri, amonyak, üre veya ürik asit gibi farklı atıkların salgılanması şeklinde olabilir.
-
Uyarılara tepki verme: Tüm canlılar uyarılara tepki verir. Uyarılar, iç veya dış çevreden gelen etkilerdir. Tepkiler ise uyarılara verilen yanıtlardır. Uyarılara tepki verme şekilleri, sinir sistemi veya hormon sistemi aracılığıyla olabilir.
-
Bulunduğu alana uyum gösterme (adaptasyon): Tüm canlılar bulundukları alana uyum gösterir. Uyum gösterme, canlıların yaşam koşullarına uygun olarak yapısal veya davranışsal değişiklikler göstermesidir. Uyum gösterme şekilleri, morfolojik (biçimsel), fizyolojik (işlevsel) veya etolojik (davranışsal) olabilir.
-
Organizasyon: Tüm canlılar organizasyondur. Organizasyon, canlıların hücre, doku, organ, sistem ve birey gibi farklı düzeylerde yapılanmasıdır. Organizasyon şekilleri, tek hücreli veya çok hücreli olabilir. Tek hücreli canlılar, bir hücreden oluşur. Çok hücreli canlılar ise birden fazla hücreden oluşur.
-
Üreme: Tüm canlılar ürer. Üreme, canlıların kendilerine benzer bireyler oluşturmasıdır. Üreme şekilleri, eşeyli üreme veya eşeysiz üreme olabilir. Eşeyli üreme yapan canlılar, iki eşey hücresinin birleşmesiyle yeni bireyler oluşturur. Eşeysiz üreme yapan canlılar ise tek bir ebeveyn hücresinden yeni bireyler oluşturur.
-
Metabolizma: Tüm canlılar metabolizma yapar. Metabolizma, canlılarda gerçekleşen kimyasal reaksiyonların tümüdür. Metabolizma şekilleri, anabolizma veya katabolizma olabilir. Anabolizma, basit maddelerin karmaşık maddelere dönüştürülmesidir. Katabolizma ise karmaşık maddelerin basit maddelere dönüştürülmesidir.
-
Büyüme ve gelişme: Tüm canlılar büyür ve gelişir. Büyüme, canlıların kütle ve hacimlerinin artmasıdır. Gelişme ise canlıların yapısal ve işlevsel olarak daha karmaşık hale gelmesidir.
-
Homeostazi (İç denge): Tüm canlılar homeostazi yapar. Homeostazi, canlıların iç ortamlarının sabit kalmasını sağlayan düzenleme mekanizmasıdır. Homeostazi şekilleri, sıcaklık, pH, osmotik basınç gibi farklı faktörlerin kontrol edilmesi şeklinde olabilir.
