Popülasyon büyüklüğü, bir alanda yaşayan aynı türden bireylerin sayısıdır. Popülasyon büyüklüğü, zaman içinde değişebilen dinamik bir özelliktir. Popülasyon büyüklüğünü etkileyen etmenler, iç ve dış olmak üzere iki gruba ayrılabilir
İç etmenler, popülasyona dahil olan canlı türleri ile ilgili olan faktörlerdir. İç etmenler arasında şunlar sayılabilir:
-
Doğum oranı: Popülasyona yeni bireylerin katılma hızıdır. Doğum oranı yüksekse, popülasyon büyüklüğü artar.
-
Ölüm oranı: Popülasyondan bireylerin kaybolma hızıdır. Ölüm oranı yüksekse, popülasyon büyüklüğü azalır.
-
Göç: Popülasyona bireylerin giriş veya çıkış yapmasıdır. Göç alınırsa, popülasyon büyüklüğü artar. Göç verilirse, popülasyon büyüklüğü azalır.
-
Yaş dağılımı: Popülasyondaki bireylerin yaş gruplarına göre dağılımıdır. Yaş dağılımı, popülasyonun üretkenliğini ve geleceğini belirler. Genç bireylerin fazla olduğu popülasyonlar gelişirken, yaşlı bireylerin fazla olduğu popülasyonlar geriler.
Dış etmenler, popülasyonu çevreleyen ekolojik faktörlerdir. Dış etmenler arasında şunlar sayılabilir:
-
Besin: Popülasyondaki bireylerin beslenme ihtiyacını karşılayan maddedir. Besin miktarı ve kalitesi, popülasyonun sağlığını ve büyümesini etkiler.
-
Su: Popülasyondaki bireylerin yaşamsal faaliyetleri için gereken maddedir. Su miktarı ve kalitesi, popülasyonun sağlığını ve büyümesini etkiler.
-
Işık: Popülasyondaki bitkilerin fotosentez yapması için gereken enerji kaynağıdır. Işık miktarı ve kalitesi, bitki popülasyonlarının sağlığını ve büyümesini etkiler.
-
Sıcaklık: Popülasyondaki bireylerin metabolizma hızını belirleyen fiziksel faktördür. Sıcaklık arttıkça metabolizma hızı da artar ve besin ihtiyacı da artar.
-
Avcı: Popülasyondaki bireyleri avlayan canlılardır. Avcı sayısı ve etkinliği, popülasyonun birey sayısını azaltır.
-
Rekabet: Popülasyondaki bireylerin aynı kaynaklara ulaşmak için birbirleriyle mücadele etmesidir. Rekabet sonucunda bazı bireyler kaynakları elde ederken, bazıları elde edemez ve ölür veya göç eder.
-
Parazit ve hastalık: Popülasyondaki bireyleri enfekte eden veya zarar veren canlılardır. Parazit ve hastalık sayısı ve etkinliği, popülasyonun sağlığını ve büyümesini olumsuz etkiler.
