Yapay ve doğal sınıflandırma, canlıları gruplandırmak için kullanılan iki farklı yöntemdir. Bu yöntemlerin özellikleri şöyle sıralanabilir:
-
Yapay sınıflandırma: Bu yöntemde, canlıların dış görünüşleri, yaşadıkları ortamlar ve organlarının görev benzerlikleri gibi yüzeysel özelliklerine bakılarak sınıflandırma yapılır. Bu yöntemde analog organlar (kökenleri farklı, görevleri aynı olan organlar) önemli bir kriterdir. Örneğin, sineğin kanadı ve kuşun kanadı analog organlardır. Yapay sınıflandırma, Aristonun yaptığı sınıflandırma şeklidir. Bu yöntem günümüzde geçerliliğini yitirmiştir ve bilimsel değildir.
-
Doğal sınıflandırma: Bu yöntemde, canlıların köken ilişkileri, akrabalık dereceleri, homolog organlar (kökenleri aynı, görevleri farklı veya aynı olan organlar), embriyonik gelişim evreleri, anatomik, fizyolojik ve morfolojik benzerlikler, DNA, RNA, enzim ve protein benzerlikleri gibi özelliklerine bakılarak sınıflandırma yapılır. Bu yöntemde homolog organlar önemli bir kriterdir. Örneğin, insanın kolu ve balinanın ön yüzgeci homolog organlardır. Doğal sınıflandırma, John Ray’in yaptığı sınıflandırma şeklidir. Bu yöntem günümüzde geçerli olan ve bilimsel olan sınıflandırma şeklidir.
