Hücre teorisi, canlıların temel birimi olan hücrelerin yapısı ve işlevleri hakkında bilgi veren bir kuramdır. Hücre teorisinin temel maddeleri şunlardır:
-
Tüm canlı organizmalar bir veya daha fazla hücreden oluşur.
-
Hücreler, canlılık özelliklerini gösteren en küçük yapı birimleridir.
-
Hücreler, kendilerinden önce var olan hücrelerin bölünmesiyle oluşur.
-
Hücreler, kalıtsal bilgiyi içerir ve yavru hücrelere aktarır.
-
Hücreler, metabolik olayların gerçekleştiği yerlerdir.
Hücre teorisine katkı sağlayan bilim insanlarının çalışmaları şunlardır:
-
Robert Hooke (1635-1703): Mikroskopla mantarın ince dilimini inceleyerek hücre adını verdiği boşlukları gözlemledi. Hücrenin yapısını ve işlevini anlamadı, ancak hücre kavramını ortaya attı.
-
Antonie van Leeuwenhoek (1632-1723): Kendi yaptığı mikroskoplarla tek hücreli canlıları keşfetti. Hayvan ve bitki dokularını inceleyerek hücreleri gözlemledi. Mikrobiyolojinin babası olarak kabul edildi.
-
Matthias Schleiden (1804-1881): Bitki dokularını mikroskop altında inceleyerek tüm bitkilerin hücrelerden oluştuğunu ileri sürdü. Hücrenin gelişmesinde çekirdeğin önemli rol oynadığını savundu.
-
Theodor Schwann (1810-1882): Hayvan dokularını mikroskop altında inceleyerek tüm hayvanların da hücrelerden oluştuğunu ileri sürdü. Schleiden’in çalışmalarını destekledi ve genelleştirdi. Hücre teorisinin ilk maddesini ortaya koydu.
-
Rudolf Virchow (1821-1902): Hücre bölünmesini gözlemleyerek tüm hücrelerin başka hücrelerden oluştuğunu ileri sürdü. “Omnis cellula e cellula” (Tüm hücrelerin anası hücrelerdir) sözünü söyledi. Hücre teorisinin ikinci maddesini ortaya koydu.
