Koligatif özellikler, bir çözeltinin, çözünen madde oranı değiştikçe değişen özelliklerine denir. Koligatif özellikler, çözünen parçacıkların türüne değil, yalnızca çözünenin konsantrasyonuna ve sıcaklığına bağlıdırlar. Bu özellikler, çözücü buhar basıncı altında çözünen parçacıkların etkisinin sonucudur.
Koligatif özelliklere örnekler şunlardır:
-
Buhar basıncının göreceli olarak düşürülmesi: Çözünen madde, çözücünün buharlaşmasını zorlaştırarak buhar basıncını azaltır.
-
Kaynama noktasının yükselmesi: Buhar basıncı düştüğü için, kaynama sıcaklığında bir artış meydana gelir. Bu artış, çözünenin mol kesri ile orantılıdır.
-
Donma noktasının alçalması: Çözünen madde, donma sıcaklığında bir düşüşe neden olur. Bu düşüş, çözünenin mol kesri ile orantılıdır.
-
Ozmotik basınç: Osmotik basınç, farklı iki çözeltinin çözünen molekülleri (veya iyonları) geçirmeyen fakat çözücü moleküllerini geçirgen bir zarla ayrıldığında ortaya çıkan bir özelliktir. Osmotik basınç, saf sıvının bir çözeltiye geçişidir.
