Deprem, yer kabuğunda meydana gelen fay kırılmalarının yarattığı sarsıntılardır. Deprem, can ve mal kaybına neden olabilecek bir doğal afettir. Bu nedenle deprem öncesi, anında ve sonrasında yapılması gerekenleri bilmek hayati önem taşır.
-
Deprem öncesi yapılması gerekenler şunlardır:
-
Yerleşim bölgeleri titizlikle belirlenmeli, kaygan ve ovalık bölgeler iskana açılmamalıdır.
-
Yapılar deprem etkilerine karşı dayanıklı inşa edilmeli veya mevcut binaların dayanıklılıkları artırılmalıdır.
-
Konutlara deprem sigortası yaptırılmalıdır.
-
Günlük kullandığımız eşyaların ev içerisine yerleştirilmesinde güvenlik önlemleri alınmalıdır. Örneğin, dolap üzerine konulan eşyalar, soba ve diğer ısıtıcılar, avize ve klima gibi cihazlar, zehirli ve yanıcı maddeler sabitlenmeli veya kırılmayacak şekilde depolanmalıdır.
-
Aile bireyleri ile deprem tatbikatı yapılmalı ve deprem anında ve sonrasında buluşulacak güvenli bir yer belirlenmelidir.
-
Deprem anında yapılması gerekenler şunlardır:
-
Kesinlikle panik yapılmamalıdır.
-
Bina içerisindeysek, sabitlenmemiş dolap, raf, pencere vb. eşyalardan uzak durulmalı, sağlam bir masa veya koltuk altına veya yanına çömelerek hayat üçgeni oluşturulmalı, baş iki el arasına alınarak veya bir koruyucu malzeme ile korunmalı, sarsıntı geçene kadar bu pozisyonda beklenmelidir. Merdivenlere, balkona veya çıkışlara doğru koşulmamalı, asansör kullanılmamalıdır.
-
Açık alandaysak, enerji hatları ve direklerinden, ağaçlardan, diğer binalardan ve duvar diplerinden uzaklaşılmalı, açık arazide çömelerek etraftan gelen tehlikelere karşı hazırlıklı olunmalıdır. Toprak kayması olabilecek, taş veya kaya düşebilecek yamaç altlarında veya deniz kıyısında bulunulmamalıdır.
-
Araç kullanıyorsak, bulunduğumuz yer güvenli ise yolu kapatmadan sağa yanaşıp durulmalı, kontak anahtarı yerinde bırakılıp, pencereler kapalı olarak araç içerisinde beklenmelidir. Telefonlar acil durum ve yangınları bildirmek dışında kullanılmamalıdır. Kibrit, çakmak yakılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır.
-
Deprem sonrasında yapılması gerekenler şunlardır:
-
Sarsıntının durmasını bekledikten sonra elektrik, gaz ve su vanalarını kapatılmalı, soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir. Diğer güvenlik önlemleri alınarak gerekli olan eşya ve malzemeler alınarak bina daha önce tespit edilen yoldan derhal terk edilip toplanma bölgesine gidilmelidir.
-
Yaralı veya enkaz altında kalan kişilere yardım edilmeli, acil durum ekiplerine haber verilmelidir. Yaralılara müdahale ederken bilinçli olunmalı, yanlış müdahalelerden kaçınılmalıdır.
-
Artçı sarsıntılar olabileceği unutulmamalı, bina içerisine girilmemeli veya uzaklaşılmamalıdır. Binaların hasar durumları yetkililer tarafından belirlenmeden kesinlikle kullanılmamalıdır.
-
Resmi kaynaklardan gelen bilgilere göre hareket edilmeli, asılsız haberlere ve söylentilere itibar edilmemelidir.
