Yer şekillerinin gösteriminde kullanılan yöntemler, haritalarda yeryüzünün üç boyutlu yapısını iki boyutlu olarak ifade etmeyi amaçlar. Bu yöntemler arasında en yaygın olanları şunlardır:
-
Renklendirme yöntemi: Bu yöntemde, yeryüzünün yükselti basamaklarına göre farklı renkler kullanılır. Genellikle yeşil, sarı, turuncu, kahverengi gibi renklerden oluşan bir renk skalası kullanılır. Renklerin tonu arttıkça yükseltinin de arttığı anlaşılır. Ayrıca, beyaz renk kalıcı kar ve buzulları, mavi renk ise su bulunan yerleri gösterir. Renklendirme yöntemi, fiziki haritalarda en çok kullanılan yöntemdir.
-
Gölgelendirme yöntemi: Bu yöntemde, yeryüzü şekilleri bir yönden ışıkla aydınlatılmış gibi çizilir. Işık alan yerler açık, gölgede kalan yerler ise koyu renkle boyanır. Bu sayede yeryüzü şekillerinin derinlik ve kabartı hissi verilir. Gölgelendirme yöntemi, haritacılıkta daha çok yardımcı bir yöntem olarak kullanılır.
-
Tarama yöntemi: Bu yöntemde, yeryüzünün eğim durumuna göre çizgilerle gösterilir. Eğim fazla olan yerlerde çizgiler kısa, kalın ve sık; eğim az olan yerlerde ise çizgiler uzun, ince ve seyrektir. Düz alanlar ise boş bırakılır. Çizgilerin uzanış doğrultusu eğim yönünü gösterir. Tarama yöntemi, yeryüzü şekilleri hakkında genel bir fikir verir. Ancak günümüzde fazla kullanılmayan bir yöntemdir.
-
Kabartma yöntemi: Bu yöntemde, yeryüzü şekilleri belli bir ölçek dahilinde küçültülerek kabartma haline getirilir. Bu tür haritalar yeryüzü şekillerini üç boyutlu olarak göstererek gerçeğe en uygun görüntüyü sağlar. Ancak kabartma haritaların yapımı ve taşınması zor olduğu için kullanım alanı dar olur.
-
İzohips (Eş yükselti) yöntemi: Bu yöntemde, deniz seviyesinden itibaren aynı yükseklikteki noktalar birleştirilerek eğriler oluşturulur. Bu eğrilere izohips veya eş yükselti eğrileri denir. İzohips eğrileri iç içe kapalı eğrilerdir ve sıfır metre izohipsi deniz seviyesinden başlar. İzohips eğrilerinin uzanışına göre tepe, sırt, boyun, vadi gibi yeryüzü şekillerini tanımlamak mümkündür. İzohips yöntemi, haritacılıkta en çok kullanılan ve en doğru sonuç veren yöntemdir.
