Hücre duvarı, hücre zarının dışında bulunan, hücreye şekil, destek ve koruma sağlayan bir yapıdır. Hücre duvarı, hayvan hücrelerinde bulunmaz, ancak bitki, mantar, bakteri ve arke gibi diğer canlı gruplarında bulunur. Hücre duvarının yapısı ve bileşimi, canlı gruplarına göre farklılık gösterir. Hücre duvarını oluşturan başlıca maddeler şunlardır:
-
Selüloz: Bitki ve alglerin hücre duvarlarının ana bileşenidir. Selüloz, glikoz moleküllerinin birbirine bağlanmasıyla oluşan uzun bir polisakkarittir. Selüloz, bitki hücrelerine sertlik ve esneklik verir.
-
Kitin: Mantarların hücre duvarlarının ana bileşenidir. Kitin, N-asetilglikozamin moleküllerinin birbirine bağlanmasıyla oluşan uzun bir polisakkarittir. Kitin, mantar hücrelerine dayanıklılık ve koruma sağlar.
-
Peptidoglikan: Bakterilerin hücre duvarlarının ana bileşenidir. Peptidoglikan, N-asetilglikozamin ve N-asetilmuramik asit moleküllerinin birbirine bağlanmasıyla oluşan bir polisakkarittir. Peptidoglikan, bakteri hücrelerine şekil ve direnç verir.
-
Pseudopeptidoglikan: Bazı arkelerin hücre duvarlarının ana bileşenidir. Pseudopeptidoglikan, peptidoglikana benzer bir yapıya sahiptir, ancak N-asetilmuramik asit yerine N-talosaminurik asit molekülünü içerir.
Hücre duvarının canlılar için önemi çok büyüktür. Hücre duvarı sayesinde, canlılar:
-
Mekanik hasarlara karşı korunurlar.
-
Osmotik basınca karşı direnç gösterirler.
-
Hareketli olmayan canlılarda destek sağlarlar.
-
Yabancı maddelerin hücre içine girmesini engellerler.
