Ekzositoz, hücre içindeki büyük moleküllerin hücre dışına atılmasını sağlayan bir taşıma şeklidir. Ekzositoz, aktif taşımanın bir türüdür. Aktif taşıma, hücre zarından geçemeyen maddelerin enerji harcanarak hücre içine veya dışına taşınmasıdır.
Ekzositoz, şu şekilde gerçekleşir:
-
Hücre içindeki moleküller, salgı bezleri, sindirim enzimleri, hormonlar veya sindirilemeyen atıklar gibi farklı maddeler olabilir. Bu maddeler, koful adı verilen keseciklerde depolanır. Kofullar, hücrenin içindeki sıvı ortamda yüzerler.
-
Kofullar, hücre zarına doğru hareket ederler. Hücre zarı, hücreyi dış ortamdan ayıran yarı geçirgen bir zardır. Yarı geçirgen zar, bazı maddelerin geçmesine izin verirken bazılarını engeller.
-
Kofullar, hücre zarına ulaştıklarında, koful zarı ve hücre zarı birleşir. Bu birleşme sonucunda kofulun içindeki madde hücre dışına bırakılır. Bu olaya ekzositoz denir.
-
Koful zarı ve hücre zarının birleştiği yerden açılan delik tekrar kapanır. Hücre zarının yapısı ve bütünlüğü korunur.
Ekzositoz, canlıların yaşamsal faaliyetlerinde önemli bir rol oynar.
Ekzositoz sayesinde canlılar:
-
Hücre içinde biriken atık maddelerden kurtulur ve hücrenin temiz kalmasını sağlar.
-
Hücre dışına salgılanması gereken maddeleri salgılar ve diğer canlılarla iletişim kurar.
-
Hücre içindeki osmotik basıncı ayarlar ve hücrenin şişmesini veya büzülmesini önler.
