Şehirlerin nüfus sayısına göre sınıflandırılması, şehirlerin büyüklüklerini ve yoğunluklarını gösteren bir yöntemdir. Şehirlerin ön plandaki fonksiyonuna göre sınıflandırılması ise, şehirlerin ekonomik, sosyal, kültürel, siyasi veya dini açıdan hangi alanlarda öne çıktığını gösteren bir yöntemdir.
Şehir türleri ve örnekleri şöyle verilebilir:
-
Nüfus sayısına göre şehir türleri:
-
Metropol: Nüfusu 1 milyonun üzerinde olan büyük şehirdir. Metropoller, genellikle ülkenin ekonomik, kültürel ve siyasi merkezleri olurlar. Örnekler: İstanbul, Ankara, İzmir, Londra, New York, Tokyo.
-
Büyükşehir: Nüfusu 500 bin ile 1 milyon arasında olan orta büyüklükteki şehirdir. Büyükşehirler, genellikle bölgesel öneme sahip olurlar. Örnekler: Bursa, Adana, Antalya, Berlin, Roma, Moskova.
-
Ortaşehir: Nüfusu 100 bin ile 500 bin arasında olan küçük veya orta büyüklükteki şehirdir. Ortaşehirler, genellikle kendi çevreleriyle ilişkili olurlar. Örnekler: Konya, Kayseri, Denizli, Amsterdam, Barcelona, Seul.
-
Küçükşehir: Nüfusu 100 binin altında olan küçük şehirdir. Küçükşehirler, genellikle kırsal alanlara yakın olurlar. Örnekler: Çanakkale, Sinop, Kırşehir, Venedik, Brugge, Kyoto.
-
Ön plandaki fonksiyonuna göre şehir türleri:
-
Ticaret ve sanayi şehri: Ticaret ve sanayi faaliyetlerinin yoğun olduğu şehirdir. Bu tür şehirlerde limanlar, fabrikalar, borsalar gibi kurumlar bulunur. Örnekler: İzmir, Bursa, Gaziantep, Hong Kong, Singapur, New York.
-
Turizm ve eğlence şehri: Turizm ve eğlence faaliyetlerinin yoğun olduğu şehirdir. Bu tür şehirlerde tarihi ve doğal güzellikler, müzeler, oteller, restoranlar gibi kurumlar bulunur. Örnekler: Antalya, Muğla, Nevşehir, Paris, Londra, Rio de Janeiro.
-
Eğitim ve kültür şehri: Eğitim ve kültür faaliyetlerinin yoğun olduğu şehirdir. Bu tür şehirlerde üniversiteler, kütüphaneler, tiyatrolar gibi kurumlar bulunur. Örnekler: Ankara, Eskişehir, Edirne, Oxford, Boston, Berlin.
-
Siyasi ve idari şehri: Siyasi ve idari faaliyetlerin yoğun olduğu şehirdir. Bu tür şehirlerde devlet kurumları, elçilikler gibi kurumlar bulunur. Örnekler: Ankara (Türkiye’nin başkenti), Washington (ABD’nin başkenti), Brüksel (Avrupa Birliği’nin merkezi), New York (Birleşmiş Milletler ’in merkezi).
-
Dinî şehir: Dinî faaliyetlerin yoğun olduğu şehirdir. Bu tür şehirlerde kutsal mekanlar, ibadethaneler, ziyaret yerleri gibi kurumlar bulunur. Örnekler: Konya (Mevlana’nın türbesi), Şanlıurfa (Göbeklitepe), Mekke (Kâbe), Vatikan (Katolik Kilisesi’nin merkezi), Kudüs (Üç semavi dinin kutsal şehri).
