Temel ve türetilmiş büyüklükleri şöyle açıklayabiliriz:
-
Temel büyüklükler, kendi başına anlam ifade eden veya ölçülmesi için başka bir büyüklüğe gerek olmayan büyüklüklerdir. Fizikte yedi temel büyüklük vardır: Kütle, uzunluk, zaman, akım şiddeti, sıcaklık, ışık şiddeti ve madde miktarı. Temel büyüklüklerin birimleri Uluslararası Birimler Sistemi (SI) tarafından belirlenmiştir. Temel büyüklükleri ölçmek için kullanılan aletler şunlardır:
-
Kütle için terazi
-
Uzunluk için metre
-
Zaman için saat
-
Akım şiddeti için ampermetre
-
Sıcaklık için termometre
-
Işık şiddeti için fotometre
-
Madde miktarı için ölçülebilen bir alet yoktur
-
Türetilmiş büyüklükler ise birden fazla temel büyüklük veya birim kullanılarak ifade edilen büyüklüklerdir. Türetilmiş büyüklüklerin sayısı sınırsızdır. En çok kullanılan türetilmiş büyüklükler şunlardır:
-
Kuvvet: Kütle ve ivmenin çarpımı ile bulunur. Birimi newton (N) dir.
-
Hız: Uzunluk ve zamanın oranı ile bulunur. Birimi metre/saniye (m/s) dir.
-
Enerji: Kuvvet ve uzunluğun çarpımı ile bulunur. Birimi joule (J) dir.
-
Hacim: Uzunluğun küpü ile bulunur. Birimi metreküp (m 3 ) dir.
-
Alan: Uzunluğun karesi ile bulunur. Birimi metrekare (m 2 ) dir.
