Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin (nöronların) anormal elektriksel aktivite göstermesi sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Epilepsi nöbetleri olarak adlandırılan bu durumda hastada istemsiz kasılmalar, duyusal değişiklikler ve bilinç kaybı gibi belirtiler görülebilir. Epilepsi, halk arasında sara hastalığı olarak da bilinir.
Epilepsi nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik faktörler, beyin travmaları, enfeksiyonlar, tümörler, inmeler, doğum sırasındaki oksijen yetersizliği gibi beyinde hasara yol açan durumlar epilepsiye neden olabilir.
Epilepsi nöbetleri beynin hangi bölgesinde başladığına göre farklılık gösterir. Epilepsi nöbetleri iki ana gruba ayrılır: Parsiyel (odak) nöbetler ve jeneralize (yaygın) nöbetler. Parsiyel nöbetlerde beyinde sadece bir bölge etkilenirken, jeneralize nöbetlerde beyinin tamamı etkilenir.
Parsiyel nöbetler iki alt gruba ayrılır: Basit parsiyel nöbetler ve kompleks parsiyel nöbetler. Basit parsiyel nöbetlerde hastanın bilinci açıktır ve belirtiler beynin etkilenen bölgesine göre değişir. Örneğin temporal lobdan kaynaklanan bir basit parsiyel nöbette hastada ani korku, garip koku ve tatlar alma gibi belirtiler olabilir. Kompleks parsiyel nöbetlerde ise hastanın bilinci bulanıktır ve şaşkın bakışlar, çiğneme, yutkunma gibi otomatik hareketler yapabilir.
Jeneralize nöbetler de iki alt gruba ayrılır: Absans (petit mal) nöbetler ve tonik-klonik (grand mal) nöbetler. Absans nöbetlerde hastada kısa süreli bilinç kaybı olur ve göz kırpması gibi hafif belirtiler görülür. Tonik-klonik nöbetlerde ise hastada önce kasılma sonra seğirme şeklinde şiddetli kas hareketleri olur ve bilinç tamamen kaybolur.
Epilepsi tanısı için hastanın öyküsü, fizik muayenesi ve elektroensefalografi (EEG) gibi testler yapılır. EEG ile beyindeki elektriksel aktivite kaydedilir ve anormallikler tespit edilir. Bazen de manyetik rezonans görüntüleme (MRG) veya bilgisayarlı tomografi (BT) gibi görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.
Epilepsi tedavisinde genellikle ilaçlar kullanılır. İlaçlar epilepsi nöbetlerini önlemeye veya azaltmaya yöneliktir. İlaç tedavisine yanıt vermeyen veya ilaçlara bağlı yan etkiler yaşayan hastalarda cerrahi tedavi veya vagus siniri stimülasyonu gibi diğer yöntemlere başvurulabilir.
