Şark Meselesi, ilk olarak 1815 yılında Viyana Kongresi’nde ortaya çıktı. Bu kongrede Rus Çarı Aleksandre, Osmanlı Devleti’nde yaşayan Hristiyan halkın durumunu gündeme getirmek istedi. Fakat bu konu İngiltere ve Avusturya’nın karşı çıkmasıyla reddedildi. Buna rağmen Rus delegeleri, resmi görüşmelerin dışında kalan kongre üyelerine Osmanlı Devleti’nin sorunlarını anlatırken “Şark Meselesi” terimini kullandılar. Daha sonra bu terim Avrupalı siyaset adamları ve tarihçiler tarafından yaygınlaştı ve Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünün korunması veya paylaşılması konusunu ifade etti.