Tolunoğulları ve İhşîdîler, Mısır ve Suriye’de kurulan Türk-İslam devletleridir. Tolunoğulları Devleti, Abbasilerin merkezi otoritesinin zayıflaması üzerine Tulunoğlu Ahmet Bey tarafından kurulmuştur. İhşîdîler Devleti ise Abbasilerin Mısır’daki Türk kökenli valilerinden Muhammed bin Toğuç tarafından kurulmuştur.
Tolunoğulları ve İhşîdîlerin siyasi varlıklarını kısa sürede kaybetmelerinin nedenleri şunlardır:
-
Tolunoğulları ve İhşîdîlerin yönetici ve orduları Türk, halkı ise Araplardan oluşmuştur. Bu nedenle halkın desteğini kazanamamışlar ve iç karışıklıklara maruz kalmışlardır.
-
Tolunoğulları ve İhşîdîler, Abbasilerin halifeliğine ismen bağlı kalmışlardır. Bu nedenle Abbasilerin saldırılarına ve baskılarına karşı tam bağımsızlık ilân edememişlerdir.
-
Tolunoğulları ve İhşîdîler, Mısır ve Suriye gibi zengin ve stratejik bölgeleri kontrol ettikleri için diğer devletlerin hedefi haline gelmişlerdir. Özellikle Fatımiler, Tolunoğulları ve İhşîdîlerin yıkılmasında etkili olmuştur.
