Müdafaa-i Vatan Cemiyeti, Millî Mücadele döneminde Osmanlı Devleti’nin çeşitli kent ve kasabalarında oluşturulan ve yurt savunmasını amaçlayan sivil kuruluşlara verilen genel addır. Bu cemiyetler, Mondros Mütarekesi’nden sonra İtilaf Devletleri’nin işgal ve baskılarına karşı tepki gösteren eski İttihat ve Terakki Fırkası üyeleri, milliyetçi askerler ve aydınlar tarafından kurulmuştur. Bu cemiyetler, protesto, miting ve yayıncılık gibi barışçıl yöntemlerle seslerini duyurmaya çalışmışlardır.
Müdafaa-i Vatan Cemiyeti’nin en önemli örneklerinden biri Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti’dir. Bu cemiyet, Sivas’ta Vali Reşit Paşa’nın eşi Melek Reşit Hanım tarafından 5 Kasım 1919’da kurulmuştur. Bu cemiyetin amacı, kadınların da Millî Mücadele’ye katkı sağlaması ve vatan savunmasında aktif rol oynamasıdır. Bu cemiyet, Millî Mücadele boyunca çeşitli yardım faaliyetleri yürütmüş, telgraflar çekerek haksızlıklara karşı protesto etmiş ve Mustafa Kemal Paşa’ya destek vermiştir.
