Atmosfer, yerküreyi çevreleyen, yaşamın varlılığını ve sürekliliğini sağlayan gaz örtüsüdür. Atmosfer, Dünya yüzeyini çevreleyen çeşitli gazlardan oluşmuş bir katmandır. Atmosferi oluşturan gazların yoğunluğu yerden yükseldikçe azalır. Atmosferde bulunan gazların %98’lik bölümü yerden ilk 28 km’lik kısımda bulunur.
Atmosfer, beş ana katmandan oluşur. Bunlar şunlardır:
-
Troposfer: Atmosferin yeryüzüne dokunan en alt katmanıdır. Yoğunluğu en fazla olan katmandır ve gazların %75’i burada bulunur. Hava hareketleri dikey ve yatay olarak çok kuvvetli bir şekilde görülür. İklim olaylarının görüldüğü tek katmandır. Su buharının tamamı bu katmanda bulunur ve bu sebeple bütün hava olayları burada meydana gelir. Yerden yükseldikçe sıcaklığı azalır. Canlıların yaşamının olduğu tek tabakadır.
-
Stratosfer: Troposferin bir üstünde yer alan katmandır. Yalnızca yatay olan hava hareketleri (rüzgarlar) meydana gelir, bunun nedeni ise su buharının yok denecek kadar az olmasıdır. Sıcaklığı sabittir değişimler meydana gelmez. En üst sınırı yerden 25 veya 30 km olarak bilinir. Güneş ışınlarını en az tutan tabakadır. Stratosfer ile troposfer arasındaki sınır bölümüne trapopoz adı verilir.
-
Mezosfer: İyonosfer ile stratosfer arasında mevcut olan tabakadır. Bu tabakanın ilk kısmında yeryüzüne ulaşmaması gereken ışınları tutup hapseden ozon tabakası bulunur. Küçük çapta olan gök cisimleri burada sürtünerek kaybolur. Üst sınırı 80 veya 90 km olur. Ayrıca kemosfer denilen ve zararlı ışınları tutan tabakayı içinde bulundurur.
-
Termosfer (iyonosfer): Bu tabakada bütün gazlar iyonlar halinde bulunur. Atomların parçalanması sonucu çıkan enerjiden dolayı sıcaklık olağanüstü bir şekilde yüksektir. Üst sınırı 300 km olarak bilinir. Radyo dalgaları ve sinyaller çok iyi bir şekilde iletilir. Bu tabakada güneş ışınları çok yoğun bulunur.
-
Ekzosfer: Atmosferin en dışta bulunan tabakasıdır. Helyum gibi hafif gazlar bulunur. Kesin sınırı bilinmemekle birlikte en üst sınırın 10.000 km olduğu tahmin edilmektedir. Yapay uydular bu tabakada mevcuttur. Gazlar çok seyrektir bunun nedeni yerçekiminin yok denecek kadar az olmasıdır. Uzay boşluğu ile atmosfer arasında geçiş sınırıdır.
