Celali isyanları, 16. ve 17. yüzyıllarda Osmanlı yönetimindeki Anadolu’da Yavuz Sultan Selim döneminde başlayan ve Sultan IV. Mehmet dönemine kadar devam eden zaman zarfında devlete karşı ekonomik, sosyal, askerî ve siyasi nedenlerle çıkarılan ayaklanmalara verilen addır. Celali isyanlarının adı, bu kapsamdaki ayaklanmaların ilkinin önderi olan Şeyh Celal’den gelir. Bozoklu (Yozgat) olan Şeyh Celal önderliğinde topraksız köylüler, ağır vergilerden ezilenler, toprakları elinden alınmış eski sipahiler, sekbanlar, yerel idarecilerin baskı ve adaletsiz yönetiminden şikâyetçi olan kitleler, 1519 yılında Osmanlı yönetimine başkaldırdı. Tokat yöresinde başlayan ayaklanma, aynı yıl içerisinde kanlı bir biçimde bastırıldı.
Celali isyanlarının nedenleri arasında Osmanlı Devleti’nin ekonomik ve toplumsal bunalımı, coğrafi keşifler sonucunda ticaret yollarının değişmesi, ganimet gelirlerinin azalması, vergilerin artması, tımar sisteminin bozulması, köylülerin topraklarını terk etmesi, eşkıyalığın yaygınlaşması gibi faktörler sayılabilir. Celali isyanları zamanla farklı bölgelerde farklı liderler tarafından tekrarlandı. Bunlardan bazıları Baba Zünnun (1526-1527), Kalender Çelebi (1527-1528), Katırcıoğlu (1530-1531), Karayazıcı (1598-1602), Deli Hasan (1603-1604), Parmaksız (1604-1605), Canbolatoğlu Kalenderoğlu (1606-1610), Tavil Ahmed (1606-1610), Abaza Mehmet Paşa (1624-1628) ve Varvar Ali Paşa (1628) gibi isyancılardır.
Celali isyanlarını bastıran Osmanlı devlet adamları arasında ise Yavuz Sultan Selim, Kanuni Sultan Süleyman, Sultan III. Mehmet, Sultan I. Ahmet, Sultan I. Mustafa ve Kuyucu Murat Paşa gibi kişiler sayılabilir. Celali isyanlarının bastırılması için Osmanlı Devleti hem askerî hem de siyasi tedbirler aldı. Askerî tedbirler arasında isyancılara karşı seferler düzenlemek, yeniçerileri Anadolu’ya göndermek, yerel güçleri desteklemek gibi önlemler vardı. Siyasi tedbirler arasında ise vergileri indirmek, tımar sistemini düzeltmek, yerel idarecileri denetlemek ve cezalandırmak gibi uygulamalar vardı.
