Belirtili isim tamlaması, bir ismin başka bir isimle birleşerek daha spesifik ve tanımlayıcı bir anlam kazandığı bir dil yapısıdır. Bu tamlamada, ilk isim belirli bir özelliği veya niteliği ifade ederken, ikinci isim bu özelliğin veya niteliğin taşıdığı nesneyi tanımlar. Örneğin:
-
Mavi gözlü kadın: Burada “mavi gözlü” belirli bir özelliği tanımlarken, “kadın” bu özelliği taşıyan nesneyi belirtir.
-
Beyaz gül: “Beyaz” belirli bir niteliği ifade ederken, “gül” bu niteliği taşıyan nesneyi tanımlar.
Örnekler:
-
Anneme dün defterin sayfasını gösterdim.
-
“defterin” kelimesi tamlayan “sayfasını” kelimesi ise tamlanandır.
Telefonun arkası çok fazla çizilmiş.
-
“telefonun” kelimesi tamlayan “arkası” kelimesi ise tamlanandır.
Ablamın çantası dolabın içinde olmalı.
-
“ablamın” kelimesi tamlayan “çantası” kelimesi ise tamlanandır.
Kapının rengi gerçekten de çok güzelmiş.
-
“kapının” kelimesi tamlayan “rengi” kelimesi ise tamlanandır.
Gözünün altı mosmor olmuş.
-
“güzünün” kelimesi tamlayan “altı” kelimesi ise tamlanandır.
Belirtili isim tamlamasında tamlayan ve tamlanan arasına başka kelimeler girebilir veya tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir. Birden fazla tamlanan veya tamlayana sahip isim tamlamaları da oluşturulabilir.
-
Arkadaşımın kahverengi çantası okulda kaybolmuş.
-
“arkadaşımın” kelimesi tamlayan “çantası” kelimesi ise tamlanandır. Aralarına “kahverengi” kelimesi girmiştir.
Öğretmenimiz paragrafın son cümlesi çok önemli dedi.
-
“paragrafın” kelimesi tamlayan “cümlesi” kelimesi ise tamlanandır. Aralarına “son” kelimesi girmiştir.
Beni benden alıyor gözleri sevdiğimin.
-
“sevdiğimin” kelimesi tamlayan “gözleri” kelimesi ise tamlanandır. Tamlayan ve tamlananın yerleri değişmiştir.
Kardeşimin kalemi ve defteri üst katta kalmış olmalı.
-
“kardeşimin” kelimesi tamlayan “kalemi” ve “defteri” kelimeleri ise tamlanandır.
