Toprakta fosfor eksikliği, bitkilerin büyümesi, çiçeklenmesi, meyve vermesi ve kalitesi için önemli bir besin elementi olan fosforun toprakta yeterli miktarda bulunmaması durumudur. Fosfor eksikliği bitkilerde çeşitli belirtiler gösterir, örneğin yapraklarda koyu yeşil, mavi yeşil, kırmızı veya mor renk değişiklikleri, çiçek oluşumunda azalma, danelerin küçük ve boş olması, kök gelişiminin zayıf olması gibi.
Toprakta fosfor eksikliğini gidermenin ve verimi artırmanın yolu, bitkilerin fosfor ihtiyacını fosforlu gübreler yoluyla karşılamaktır. Fosforlu gübreler bitkilerin olgunlaşmasını çabuklaştırdığı gibi mahsulün kalitesini de yükseltir. Yeterli fosforu alan bitkilerin daneleri daha dolgun olur.
Fosforlu gübrelerin toprağa verilmesinde bazı noktalara dikkat etmek gerekir. Örneğin, fosforlu gübreler toprak yüzeyine serpme yöntemiyle verilirse tepkime süresi artacağı için fikse edilen fosfor miktarı da artar. Bu nedenle fosforlu gübreler toprakla karıştırılmalı veya toprağa gömülmelidir. Ayrıca, toz yerine granül gübreler kullanılmalıdır. Granül gübreler, toz halindeki gübrelere oranla toprakla daha az temas ederler.
Toprakta fosfor eksikliğinin önlenmesi için ayrıca toprağın pH değerinin de uygun olması gerekir. Asitli topraklarda fosforun önemli bir kısmı toprak tarafından tutulur ve bitkiler tarafından alınamaz hale gelir. Bu durumda toprağın kireçlenmesi veya alkali gübrelerle düzeltilmesi gerekebilir.
