Vitaminler, vücudumuzda düzenleyici olarak görev yapan ve hastalıklara karşı olan direncimizi arttıran organik moleküllerdir. Vitaminler vücutta yakılmadığından doğrudan enerji kaynağı olarak kullanılmaz, ancak besinlerin sindirimi ve kullanımını sağlar. Vitaminler yağda eriyen ve suda eriyen vitaminler olmak üzere ikiye ayrılır.
Yağda eriyen vitaminler A, D, E ve K vitaminleridir. Bu vitaminler vücutta depolanabilir ve fazla alınması zehirlenmelere yol açabilir.
Yağda eriyen vitaminlerin özellikleri ve görevleri şöyledir:
-
A vitamini: Göz ve diş sağlığına iyi gelir. Diş etlerini besler, gece körlüğünü önler, kalp ve böbrek hastalıklarına karşı korur. Karaciğer, balık yağı, tereyağı ve yumurta sarısında bulunur.
-
D vitamini: Kalsiyum ve fosforun emilimini ve kemik sağlığını sağlar. Raşitizm ve kemik erimesini önler. Provitamin D, karaciğer, tereyağı, yumurta sarısı, balık yağı ve süt gibi besinlerle alınır. Güneş ışığı ile deride D vitaminine dönüştürülür.
-
E vitamini: Üreme, hücre zarının korunması ve damar tıkanıklığını önlemesi için gereklidir. Tümör oluşumunu engeller, Alzheimer hastalığının ilerlemesini yavaşlatır. Bitkisel yağlarda, tahıl tanelerinde, yeşil yapraklı sebzelerde bolca bulunur.
-
K vitamini: Kanın pıhtılaşmasını sağlar. Çocukların kemik gelişimini destekler, böbrek hastalıklarına karşı korur. Süt ve yoğurtta, yeşil yapraklı sebzelerde, karaciğerde bulunur.
Suda eriyen vitaminler C, B1, B2 ve B6 vitamini gibi B grubu vitaminleri ile folik asittir. Bu vitaminler vücutta depolanamaz ve fazlası idrar yoluyla atılır.
Suda eriyen vitaminlerin özellikleri ve görevleri şöyledir:
-
C vitamini: Bağışıklık sistemini güçlendirir. Grip ve nezle gibi kış hastalıklarına karşı korur. Cilt sağlığına iyi gelir. Demir emilimini arttırır. Elma, mandalina, portakal, kivi ve greyfurt gibi turunçgillerde bolca bulunur.
-
B grubu vitaminleri: Sinir sistemi, sindirim sistemi, cilt sağlığı, kan yapımı ve enerji üretimi için gereklidir. Saç dökülmesi, kepek oluşumu, halsizlik, kansızlık gibi sorunları önler. Et, süt, yumurta, peynir gibi hayvansal gıdalarda; ekmek, makarna, pirinç gibi tahıl ürünlerinde; kuru baklagillerde; yeşil yapraklı sebzelerde; maya ve mantarda bulunur.
-
Folik asit: DNA sentezi için gereklidir. Hamilelikte anne karnındaki bebeğin sinir sistemi gelişimine katkıda bulunur. Kansızlık ve kalp hastalıklarını önler. Karaciğerde depolanır. Yeşil yapraklı sebzelerde; kuru baklagillerde; portakal suyunda; tam tahıllı ekmekte bulunur.
