Thomson atom modeli, atomun yapısını tanımlayan birkaç bilimsel modelden biridir. Katot ışınlarının doğasını anlamaya çalışan İngiliz fizikçi Joseph John Thomson tarafından, elektronların parçacık olarak tanımlamasından kısa bir süre sonra atomun çekirdeğinin keşfinden önce 1904 yılında ortaya atılmıştır. Aynı zamanda üzümlü kek modeli olarak da bilinen bu model atomdaki negatif yüklü parçacıkların yerini ve atomların yüksüzlüğünü açıklamaktadır: Modele göre atomda pozitif yüklü bir gövdenin içinde bir kekin içindeki üzümler gibi negatif yüklü elektronlar homojen olarak dağılmıştır.
Thomson atom modelinin özellikleri şunlardır:
-
Atom pozitif yüklü bir maddeden oluşur.
-
Atomun içinde bulunan elektronlar, artı yüklü maddede gömülüdür ve hareket etme eğilimleri yoktur.
-
Elektronun kütleleri çok küçüktür. Atomun kütlesinin büyük çoğunluğu artı yüklü maddeden oluşur.
-
Atom küre şeklindedir.
Thomson atom modelinin eksiklikleri ve hataları ise şunlardır:
-
Thomson atom modelinde nötronlardan söz edilmemiştir. Yalnızca elektron ve protonlardan bahsedilerek hesaplamalar yapılmıştır.
-
Atomda bulunan pozitif ve negatif yükler Thomson’ın söylediği gibi rastgele dağılmamıştır. Atom, kendi içinde bir düzene sahiptir. Proton ve nötronlar çekirdekte yer alırken, elektronlar çekirdeğin etrafında belli yörüngelerde dolaşır.
-
Artı yükler atomda yalnızca çekirdekte bulunduğu için hacimsel olarak küçük bir yer kaplamaktadır. Thomson ise atomun genelinin pozitif yüklerden oluştuğunu söylemiştir.
