Nüfusun özelliklerini belirleyen unsurlar, nüfusun miktarı, niteliği ve dağılışı ile ilgili çeşitli ölçütlerdir. Bu unsurlar şunlardır:
-
Nüfusun cinsiyet yapısı: Nüfusun kadın ve erkek olarak dağılımıdır. Dünya genelinde kadın ve erkek nüfusu birbirine yakındır. Ancak bazı ülkelerde kadın veya erkek nüfusu daha fazla olabilir. Örneğin göç, savaş, ortalama yaşam süresi gibi faktörler cinsiyet yapısını etkileyebilir.
-
Nüfusun yaş gruplarına dağılımı: Nüfusun belirli yaş aralıklarına göre dağılımıdır. Genellikle 0-14 yaş grubu genç nüfus, 15-64 yaş grubu çalışma çağındaki nüfus ve 65 yaş ve üzeri yaşlı nüfus olarak ayrılır. Yaş gruplarına dağılım, ülkelerin gelişmişlik düzeyi, doğum ve ölüm oranları, sağlık hizmetleri gibi faktörlerden etkilenir.
-
Nüfusun okuryazarlık oranı: Nüfusun okuma yazma bilenlerinin oranıdır. Okuryazarlık oranı, ülkelerin eğitim seviyesi, kalkınma düzeyi ve insan hakları durumu ile ilişkilidir. Dünya genelinde okuryazarlık oranı %86’dır. Ancak bazı bölgelerde bu oran çok düşük olabilir.
-
Nüfusun çalışma alanlarına göre dağılımı: Nüfusun tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinde çalışanların oranıdır. Çalışma alanlarına göre dağılım, ülkelerin ekonomik yapısı, gelir düzeyi ve istihdam olanakları ile ilgilidir. Gelişmiş ülkelerde sanayi ve hizmet sektöründe çalışanların oranı yüksek, gelişmekte olan ülkelerde ise tarım sektöründe çalışanların oranı yüksektir.
-
Nüfusun kır ve kentlere göre dağılımı: Nüfusun kırsal ve kentsel yerleşim yerlerinde yaşayanların oranıdır. Kır ve kentlere göre dağılım, ülkelerin sosyo-kültürel yapısı, yaşam kalitesi ve göç hareketleri ile ilgilidir. Gelişmiş ülkelerde kent nüfusu oranı yüksek, gelişmekte olan ülkelerde ise kır nüfusu oranı yüksektir.
