Aşağıdaki metni okuyarak soruları cevaplayınız.
Kendilerine ikta verilen sipahilerin halka nasıl davranacaklarını bilmeleri gerekir. Kendilerine bırakılan malı alınca eğer halka iyi davranırlarsa ne âlâ. Fena muamele ederlerse iktalarıellerinden alınır. Halk padişahın sarayına gidip hâlini anlatmak isterse onları bundan menetme yetkileri yoktur. Buna aykırı hareket eden sipahinin diğerlerine ibret olması için elinden iktasıalınarak cezalandırılır.
İkta sahiplerinin halka kötü davranmaları durumunda ortaya çıkabilecek sonuçlar neler olabilir?
Cevap: Ortaya çıkacak en önemli iki sonuç vardır: birincisi iktaları ellerinden alınır ikincisi ise ordu ve tarım sistemi bozulur. Bu da devleti zayıflatacaktır.
İkta sistemi, Selçuklu Devleti’nde uygulanan bir yönetim biçimidir. İktalar, devletin topraklarının bir kısmıdır ve bu topraklar, sultan tarafından belirlenen kişilere verilirdi. İkta sahipleri, bu toprakları yönetir ve vergi toplarlar. İkta sahiplerinin halka kötü davranmaları durumunda ortaya çıkabilecek sonuçlar arasında halkın isyanı ve ayaklanması yer alabilir.
Nizâmülmülk’ün yukarıdaki sözlerine bakarak Büyük Selçuklu Devleti’nin yönetim anlayışı hakkında neler söylenebilir?
Cevap: Kanunlarla yönetilen ve de kanunlara uymayanların cezalandırıldıkları bir sistem vardır. Halka önem verilmektedir.
