Mezopotamya, Orta Doğu’da, Dicle ve Fırat nehirleri arasında kalan bölgeye verilen isimdir. Mezopotamya, güneyde Basra Körfezi, kuzeyde Güneydoğu Toros Dağları, doğuda Zagros Dağları, batıda Suriye Çölü ve Arabistan Çölü ile çevrilidir. Mezopotamya günümüzde Irak, kuzeydoğu Suriye, Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve güneybatı İran topraklarından oluşmaktadır.
Mezopotamya bölgesi içerisinde Türkiye’den şu iller bulunmaktadır: Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak. Bu iller, Mezopotamya’nın kültürel ve tarihi zenginliğini yansıtmaktadır. Bu illerde birçok medeniyetin izlerini görmek mümkündür. Örneğin, Diyarbakır’da Amida Höyüğü’nde Sümerlerden Romalılara kadar birçok uygarlığın kalıntıları bulunmaktadır. Gaziantep’te Zeugma Antik Kenti’nde ise Roma dönemine ait mozaikler ve eserler sergilenmektedir. Şanlıurfa’da ise Göbeklitepe adlı dünyanın en eski tapınağı keşfedilmiştir.
Mezopotamya bölgesi tarih boyunca farklı kavimlerin bir arada yaşadığı bir bölge olmuştur. Bölgeye uzun süre devam eden sürekli göçler, hem siyasi iktidarın belirli bir çizgi izlemesini engellemiş hem de kültürel ve teknolojik anlamda kent ve toplumların gelişimini körüklemiştir. Mezopotamya bölgesi dünyanın en tanınmış ve köklü medeniyetlerinden birkaçına ev sahipliği yapmıştır; Sümerler, Akadlar, Babilliler, Asurlular ve Aramiler gibi. Bunların dışında daha birçok kavim Mezopotamya’da yaşamıştır. Verimli toprakları ve uygun iklim şartları nedeniyle çok eski zamanlardan beri yoğun göçe sahne olmuş Mezopotamya, birçok farklı kültür ve halkın karıştığı bir bölge olmuştur ve bu nedenle de medeni gelişime sahne olmuştur. Bilinen ilk okur yazar topluluklara ev sahipliği yapmış bölgede birçok medeniyet gelişmiştir ve bu sebeplerden Medeniyetler Beşiği olarak da anılmıştır.
