Kastamonu, Sinop ve çevresinde kurulan ve diğer adı İsfendiyaroğulları olarak geçen beylik Candaroğulları Beyliği'dir.
Kuruluşu:
-
Candaroğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflaması ve Moğol istilası sonrasında ortaya çıkan İkinci Beylikler döneminde, 1291 yılında kurulmuştur.
-
Kurucusu, Oğuzların Kayı boyundan gelen Şemseddin Yaman Candar'dır. İlhanlı hükümdarı Geyhatu tarafından Şemseddin Yaman Candar'a Eflani ve çevresinin ikta olarak verilmesiyle beyliğin temelleri atılmıştır.
Yükselişi ve Hakimiyet Alanı:
-
Şemseddin Yaman Candar'dan sonra yerine geçen oğlu I. Süleyman Paşa döneminde beylik önemli ölçüde güçlenmiştir.
-
Süleyman Paşa, Kastamonu'yu 1309'da alarak beyliğin merkezi yapmıştır. Daha sonra Sinop da beylik topraklarına katılmıştır.
-
Beyliğin hakimiyet alanı zaman zaman değişmekle birlikte genel olarak Kastamonu, Sinop ve çevresini, bir dönem Çankırı'yı da kapsamıştır.
Diğer Adı: İsfendiyaroğulları:
-
Beylik, özellikle İsfendiyar Bey'in uzun süren ve etkili hükümdarlığı (1392-1440) döneminde İsfendiyaroğulları olarak da anılmıştır. Bu dönemde Osmanlılarla olan ilişkiler de önemli bir yer tutmuştur.
Osmanlılarla İlişkiler ve Beyliğin Sonu:
-
Candaroğulları, Osmanlı Beyliği ile inişli çıkışlı ilişkiler yaşamıştır. Zaman zaman ittifaklar kurulmuş, zaman zaman da mücadeleler yaşanmıştır.
-
1383 yılında ilk kez Osmanlı hakimiyetini tanımışlardır. Ankara Savaşı sonrasında Timur tarafından beylik yeniden canlandırılmıştır.
-
Ancak, Osmanlı Devleti'nin yeniden güçlenmesiyle Candaroğulları üzerinde baskı artmıştır.
-
1461 yılında, Fatih Sultan Mehmed'in Trabzon seferi sırasında Candaroğulları Beyliği tamamen Osmanlı topraklarına katılmıştır.
Kültürel Miras:
-
Candaroğulları döneminde bölgede önemli imar faaliyetleri gerçekleştirilmiştir.
-
Kastamonu ve Sinop'ta camiler, medreseler, hamamlar ve diğer yapılar inşa edilmiştir.
-
Mahmut Bey Camii (Kastamonu), dönemin önemli ahşap mimari örneklerindendir ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.
-
Beylik, ilim ve kültür hayatına da katkıda bulunmuş, Türkçe eserler yazılmıştır.
-
Denizcilik faaliyetleri gelişmiş, Sinop önemli bir liman ve tersane merkezi olmuştur. Bu tersane daha sonra Osmanlı donanmasına önemli katkılar sağlamıştır.
Başlıca Candaroğulları Beyleri:
-
Şemseddin Yaman Candar (1291-1309?)
-
I. Süleyman Paşa (1309?-1340?)
-
I. İbrahim Bey (1340?-1345?)
-
Âdil Bey (1345?-1361)
-
Celaleddin Bayezid (1361-1383)
-
Süleyman II. (1383-1392)
-
İsfendiyar Bey (1392-1440)
-
II. İbrahim Bey (1440-1443)
-
Kemaleddin İsmail Bey (1443-1461)
-
Kızıl Ahmed Bey (1461)
