Sayfa 47 Cevapları
Etkinlik Zamanı
Metinleri okuyunuz ve soruları cevaplayınız. Cevaplarınızı defterinize yazınız.
1. Metinlerde hangi asker alma sisteminden söz edilmektedir?
Cevap: Metinlerde devşirme şeklinde asker alma sisteminden bahsedilmiştir.
2. Alınan çocuklar hangi ocağa asker olmaktadır?
Cevap: Alınan çocuklar Yeniçeri ocağına asker olmaktadır.
3. Çocuklar neden Türk ailelere verilmektedir?
Cevap: Çocuklar Türk kültür ve göreneklerini öğrenmeleri için Türk aileleri verilmektedir.
4. Saray için seçilen çocukların özellikleri neler olabilir?
Cevap: Saray için seçilen çocuklar zeki, çalışkan ve devlet işine aklı yatan kişiler olabilir.
Sayfa 48 Cevapları
Osmanlı toplumunda yönetenler ile yönetilenler arasında hangi açıdan farklar bulunmaktadır?
Cevap:
Osmanlı toplumunda yönetenler ile yönetilenler arasında farklar, siyasi güç, ekonomik durum, eğitim ve kültür, sosyal haklar gibi birçok açıdan ortaya çıkmaktadır.
Bu farkları şöyle özetleyebiliriz:
-
Siyasi güç: Osmanlı toplumunda yönetenler, devletin kurucu unsuru olan Osmanlı hanedanı ve onun atadığı devlet adamları, askerler ve bürokratlardan oluşuyordu. Yönetenler, devlete vergi vermezken, yönetilenler vergi verme yükümlülüğü taşıyordu. Yönetenler, devletin siyasi kararlarını alıyor, yasalarını belirliyor ve adaleti sağlıyordu. Yönetilenler ise bu karar ve yasalara uymak zorundaydı.
-
Ekonomik durum: Osmanlı toplumunda yönetenler, devletin gelirlerinden pay alıyor, toprak sahibi oluyor ve lüks bir hayat sürüyordu. Yönetilenler ise ticaret, zanaatkarlık, tarım ve hayvancılık yaparak geçimlerini sağlıyor, vergi ve haraç ödüyordu. Yönetenler, ekonomik faaliyetleri denetliyor, teşvik ediyor veya kısıtlıyordu. Yönetilenler ise bu denetim ve kısıtlamalara uymak zorundaydı.
-
Eğitim ve kültür: Osmanlı toplumunda yönetenler, eğitimli ve kültürlü bir sınıf oluşturuyordu. Yönetenler, medreselerde veya saraylarda ilim ve sanat öğreniyor, bilim ve edebiyat eserleri üretiyor veya destekliyordu. Yönetilenler ise genellikle okuma yazma bilmeyen veya az bilen bir halk tabakası oluşturuyordu. Yönetenler, eğitim ve kültür politikalarını belirliyor, halkın eğitimine katkıda bulunuyor veya engelliyordu. Yönetilenler ise bu politikalara uymak zorundaydı.
-
Sosyal haklar: Osmanlı toplumunda yönetenler, sosyal haklar açısından ayrıcalıklı bir konuma sahipti. Yönetenler, devletin himayesinde yaşıyor, özel statü ve unvanlara sahip oluyor ve hukuki koruma görüyordu. Yönetilenler ise sosyal haklar açısından daha dezavantajlı bir konuma sahipti. Yönetilenler, devletin baskısına maruz kalıyor, sınırlı haklara sahip oluyor ve hukuki güvenceden yoksun kalabiliyordu. Yönetenler, sosyal hakları belirliyor, tanıyor veya kısıtlıyordu. Yönetilenler ise bu haklara uymak zorundaydı.
Günümüzdeki toplum yapısı ve ekonomik faaliyetlerle Osmanlı’daki toplum yapısı ve ekonomik faaliyetlerin benzer ve farklı yönleri nelerdir?
Cevap:
Osmanlıdaki toplum yapısı ve ekonomik faaliyetler ile günümüzdeki toplum yapısı ve ekonomik faaliyetler arasında hem benzer hem de farklı yönler bulunmaktadır.
Benzer yönler şunlardır:
-
Her iki dönemde de toplum, çeşitli etnik, dini ve kültürel gruplardan oluşmaktadır. Osmanlı’da bu gruplar millet sistemi ile tanımlanırken, günümüzde ulus-devlet anlayışı ile tanımlanmaktadır. Her iki dönemde de toplumsal çeşitlilik, zenginlik ve sorun kaynağı olmuştur.
-
Her iki dönemde de toplum, yönetenler ve yönetilenler olarak iki ana sınıfa ayrılmaktadır. Osmanlı’da yönetenler sınıfı askerîlerden, yönetilenler sınıfı ise reayadan oluşmaktaydı. Günümüzde ise yönetenler sınıfı siyasi elitlerden, yönetilenler sınıfı ise halktan oluşmaktadır. Her iki dönemde de sınıflar arası geçiş imkanı sınırlıdır.
-
Her iki dönemde de ekonomik faaliyetler, tarım, sanayi ve ticaret olarak üç ana sektörde gerçekleşmektedir. Osmanlı’da tarım sektörü en önemli gelir kaynağı iken, günümüzde sanayi ve ticaret sektörleri daha önemli hale gelmiştir. Her iki dönemde de ticaretin gelişmesi için ulaşım ve iletişim imkanları önemlidir.
Farklı yönler ise şunlardır:
-
Osmanlı’da toplum yapısı, şeriat hukuku ile şekillenirken, günümüzde toplum yapısı, laik hukuk ile şekillenmektedir. Osmanlı’da din, devletin temel dayanağı iken, günümüzde din, devletten ayrılmıştır.
-
Osmanlı’da toplum yapısı, merkeziyetçi ve hiyerarşik bir yapıya sahipken, günümüzde toplum yapısı, demokratik ve katılımcı bir yapıya sahiptir. Osmanlı’da padişah mutlak otoriteye sahipken, günümüzde halkın iradesi egemendir.
-
Osmanlı’da ekonomik faaliyetler, kapalı tarım ekonomisi temelinde yürürken, günümüzde ekonomik faaliyetler, açık piyasa ekonomisi temelinde yürümektedir. Osmanlı’da devlet ekonomiyi denetlerken, günümüzde devlet ekonomiyi serbest bırakmıştır.
Etkinlik Zamanı
Etkinlik Zamanı
Örneği inceleyiniz. Osmanlı Devleti’nin sınırlarını genişletmesinde ve güçlü bir devlet hâline gelmesinde aşağıda sol tarafta yer alan unsurların etkisini karşılarına yazınız.
Coğrafi Konum: Anadolu toprakları Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan bir konumda olduğu için fetihler hızlanmıştır.
İskan Politikası: Osmanlı Devleti fethettiği topraklarda iskan politikasını uygulayarak otorite boşluğunda o topraklarda isyan çıkmasını engellemiştir.
Askeri Yapı: Osmanlı Devleti devşirme sistemi, tımar sistemi gibi asker sistemleriyle profesyonel orduya sahip olmuştur bu fetihleri etkilemiştir.
Adaletli Yönetim: Halk adaletle yönetildiği için devletine bağlı hale gelmiştir ve isyan çıkarmamıştır.
Anadolu Beylikleriyle İlişkiler: Osmanlı Devleti Anadolu Beylikleri ile sıkı tuttuğu ilişkiler sayesinde Osmanlı Devleti bünyesinde yaşamış ve isyan çıkarmamışlardır.
