Aşağıdaki şemayı ve metni inceleyerek soruları cevaplayınız.
Estetik, güzel üzerine düşünme çabasıdır. Refik Fersan’ın bir saz semaisi, Mikelanj’ın bir heykeli güzel olduğu, bizde hoş ve soylu duygular uyandırdığı gibi bir atın yürüyüşü veya bir kentin sokakları da güzel olabilir ve bizde benzeri duygular uyandırabilir. Estetik, güzeli bütün alanlarda; sanat felsefesi ise yalnızca sanat yapıtları çerçevesi içinde sorgular. Başka bir deyişle sanat felsefesi, estetiğin kavram ve problemlerini sınırlı bir alanda inceler.
Sorular
1. Şemada işaretlenmiş dairelerden hangisinin sanat felsefesini, hangisinin estetiği temsil ettiğini yazınız.
Cevap:
Şemada işaretlenmiş dairelerden, daha büyük olan dairenin (“A”) estetiği, içindeki daha küçük dairenin (“B”) ise sanat felsefesini temsil ettiğini söyleyebiliriz. Çünkü metinde belirtildiği gibi, estetik güzeli bütün alanlarda sorgularken, sanat felsefesi yalnızca sanat yapıtları çerçevesi içinde sorgular. Bu nedenle, sanat felsefesi estetiğin bir alt kümesi olarak düşünülebilir.
2. Metne göre sanat felsefesi ile estetik arasında ne fark vardır?
Cevap:
Metne göre, estetik ve sanat felsefesi arasındaki fark, sorgulama alanlarıdır. Estetik, güzeli bütün alanlarda sorgular. Yani estetik, bir saz semaisi, bir heykel, bir atın yürüyüşü veya bir kentin sokakları gibi çok çeşitli şeylerin güzelliğini inceler. Öte yandan, sanat felsefesi yalnızca sanat yapıtları çerçevesi içinde sorgular. Yani sanat felsefesi, estetiğin kavram ve problemlerini daha sınırlı bir alanda, yani sanat eserleri bağlamında inceler. Bu nedenle, sanat felsefesi estetiğin bir parçasıdır.
Aşağıda verilen şemadaki noktalı yerleri estetiğin ortaya çıkışıyla ilgili olarak uygun kavramlarla doldurunuz.
Ne?
Cevap: Estetik
Nerede?
Cevap: Yunanistan
Ne zaman?
Cevap: 18. yüzyıl
Neden?
Cevap: İnsanların güzeli tanımlama ve değerlendirme ihtiyacından doğdu.
Nasıl?
Cevap: Filozoflar tarafından yazılı eserler ve tartışmalar yoluyla geliştirildi.
Kim?
Cevap: Gottlieb Baumgarten ve diğer Aydınlanma filozofları tarafından ortaya çıkarıldı.
