Tarihsel süreçte coğrafya biliminde yaşanan değişim, bu alanda ortaya konulan eserlerde de farklı yansımalar bulmuştur. Bu yansımaları şu şekilde özetleyebiliriz:
-
İlk Çağ’da coğrafya eserleri, daha çok mitolojik, dini ve efsanevi unsurlar içeriyordu. Dünya’nın şekli, büyüklüğü ve sınırları hakkında kesin bilgiler yoktu. Coğrafya, daha çok felsefe, astronomi ve matematik gibi diğer bilim dallarıyla ilişkiliydi. Örneğin, Homeros’un İlyada ve Odysseia adlı destanları, Anadolu ve Akdeniz coğrafyası hakkında mitolojik bilgiler veriyordu. Herodot’un Tarih adlı eseri ise, tarihi olayların coğrafi arka planını anlatıyordu.
-
Orta Çağ’da coğrafya eserleri, daha çok İslam ve Hristiyan dünyasının bakış açısını yansıtıyordu. Dünya’nın şekli ve büyüklüğü hakkında daha kesin bilgiler vardı. Coğrafya, daha çok tıp, edebiyat ve din gibi diğer bilim dallarıyla ilişkiliydi. Örneğin, İbn Battuta’nın Seyahatname adlı eseri, Asya ve Afrika coğrafyası hakkında detaylı bilgiler veriyordu. Marco Polo’nun Doğu Seyahatleri adlı eseri ise, Çin ve Moğolistan coğrafyası hakkında ilginç bilgiler veriyordu.
-
Yeni Çağ’da coğrafya eserleri, daha çok keşifler, kolonizasyon ve ticaret faaliyetlerinin sonucuydu. Dünya’nın şekli ve büyüklüğü hakkında kesin bilgiler vardı. Coğrafya, daha çok siyaset, ekonomi ve askeriye gibi diğer bilim dallarıyla ilişkiliydi. Örneğin, Piri Reis’in Kitab-ı Bahriye adlı eseri, Akdeniz ve Atlas Okyanusu kıyıları hakkında haritalar ve açıklamalar içeriyordu. Amerigo Vespucci’nin Mundi Novus adlı eseri ise, Amerika kıtasının keşfi hakkında bilgiler veriyordu.
-
Yakın Çağ’da coğrafya eserleri, daha çok bilimsel yöntemler, teknolojik gelişmeler ve küreselleşme etkilerini gösteriyordu. Dünya’nın şekli ve büyüklüğü hakkında kesin bilgiler vardı. Coğrafya, daha çok sosyoloji, psikoloji ve ekoloji gibi diğer bilim dallarıyla ilişkiliydi. Örneğin, Alexander von Humboldt’un Kosmos adlı eseri, doğal fenomenlerin bir bütün olarak incelenmesini savunuyordu. Carl Ritter’in Erdkunde adlı eseri ise, insanların yaşadıkları çevreye göre farklılaştığını ileri sürüyordu.
