Hava Kalitesi İzleme İstasyonları, havadaki kirleticilerin konsantrasyonlarını ölçerek hava kalitesinin insan sağlığına uygun değerlerde olup olmadığını belirler. Bu ölçümlerde havadaki şu maddelerin miktarları ölçülmektedir:
-
Partikül madde (PM10 ve PM2.5): Çapı 10 mikrometre veya daha küçük olan toz zerrecikleridir. Solunum yolu ile alındığında akciğerlere zarar verir ve solunum hastalıklarına neden olur.
-
Azot dioksit (NO2): Yanma sonucu oluşan bir gazdır. Solunum yolu tahrişine, astıma ve akciğer enfeksiyonlarına neden olur.
-
Kükürt dioksit (SO2): Kömür ve petrol gibi fosil yakıtların yanmasıyla oluşan bir gazdır. Solunum yolu tahrişine, bronşite ve akciğer hastalıklarına neden olur.
-
Karbon monoksit (CO): Yanma sonucu oluşan renksiz ve kokusuz bir gazdır. Kandaki oksijen taşıma kapasitesini azaltır ve baş ağrısı, baş dönmesi, bayılma ve kalp krizi gibi etkilere neden olur.
-
Ozon (O3): Güneş ışınlarının etkisiyle havadaki oksijen moleküllerinin parçalanmasıyla oluşan bir gazdır. Yüksek seviyelerde solunum yolu tahrişine, göz yanmasına ve akciğer fonksiyonlarının bozulmasına neden olur.
Ölçüm sonuçları genellikle mikrogram/metre küp (µg/m3) veya miligram/metre küp (mg/m3) gibi birimlerle ifade edilebilir. Bu birimler, havadaki kirleticinin kütlesinin belirli bir hacimdeki havaya oranını gösterir. Ölçüm sonuçları ayrıca Hava Kalitesi İndeksi (HKİ) denilen ve hava kalitesini iyi, orta, hassas, sağlıksız, kötü ve tehlikeli şeklinde derecelendiren bir sınıflama sistemi ile de paylaşılmaktadır. Bu sistem, hava kalitesinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini kolayca anlaşılır bir şekilde gösterir.
