Başkent olacak bir şehir için önemli olduğu söylenebilir:
-
Stratejik konum: Başkent olacak şehrin, devletin coğrafi bütünlüğünü korumak, savunma ve güvenlik sağlamak, ulaşım ve iletişim ağlarına kolayca bağlanmak için stratejik bir konumda olması gerekir.
-
Ekonomik potansiyel: Başkent olacak şehrin, devletin ekonomik gelişmesine katkı sağlayacak, ticaret ve sanayi faaliyetlerine uygun, kaynaklara ve altyapıya sahip bir şehir olması gerekir.
-
Tarihi ve kültürel değer: Başkent olacak şehrin, devletin tarihi ve kültürel mirasını yansıtacak, ulusal kimlik ve birlik bilincini pekiştirecek, prestij ve saygınlık kazandıracak bir şehir olması gerekir.
-
Nüfus ve sosyal yapı: Başkent olacak şehrin, devletin nüfus yapısına uygun, çeşitli etnik ve dini gruplara ev sahipliği yapan, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimi olan, yaşam kalitesi yüksek bir şehir olması gerekir.
Bu özelliklerin yanında, bazı devletler başkent seçiminde siyasi, ideolojik veya sembolik nedenlere de başvurabilir. Örneğin Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti Ankara’nın seçilmesinde Kurtuluş Savaşı’nın yönetildiği yer olması, yeni rejimin sembolü olması ve İstanbul’un işgal altında kalması gibi nedenler etkili olmuştur. Benzer şekilde Güney Afrika Cumhuriyeti’nin üç farklı başkenti vardır: İdari başkent Pretoria, yasama başkenti Cape Town ve yargı başkenti Bloemfontein. Bu şekilde ülkedeki farklı etnik gruplar arasında denge sağlanmaya çalışılmıştır.
