Ekber ve Erşed sistemi, I. Ahmet döneminde başlatılmış ve 17. yüzyıl boyunca uygulanmış bir padişah belirleme sistemidir. Bu sisteme göre, yaşça en büyük ve en tecrübeli şehzade tahta çıkacaktır.
Ekber ve Erşed sistemi uygulayan padişahlar şunlardır:
-
I. Ahmet (1603-1617): Sistemi başlatan ve ilk uygulayan padişahtır. Kardeşi II. Mustafa’yı tahttan indirerek yerine geçmiştir.
-
I. Mustafa (1617-1618, 1622-1623): I. Ahmet’in ölümü üzerine yaşça en büyük şehzade olarak tahta çıkmıştır. Ancak akli dengesi bozuk olduğu için iki kez tahttan indirilmiştir.
-
II. Osman (1618-1622): I. Mustafa’nın ilk tahttan indirilmesinden sonra yerine geçen I. Ahmet’in oğludur. Genç Osman olarak da bilinir. Yeniçerilerin isyanı sonucu öldürülmüştür.
-
IV. Murat (1623-1640): II. Osman’ın öldürülmesinden sonra yerine geçen I. Ahmet’in oğludur. Kafes hayatından çıkarak tahta çıkan ilk padişahtır. İran ve Bağdat seferleriyle ün kazanmıştır.
-
İbrahim (1640-1648): IV. Murat’ın ölümü üzerine yerine geçen kardeşidir. Deli İbrahim olarak da bilinir. Devlet yönetiminde başarısız olmuş ve sadrazam tarafından tahttan indirilmiştir.
-
IV. Mehmet (1648-1687): İbrahim’in tahttan indirilmesinden sonra yerine geçen oğludur. Çocuk yaşta tahta çıkmıştır. Devlet yönetiminde etkisiz kalmış ve devletin gerilemesine seyirci kalmıştır.
-
II. Süleyman (1687-1691): IV. Mehmet’in ölümü üzerine yerine geçen kardeşidir. Patrona Halil isyanıyla sonuçlanan Edirne Vakası’nda tahta çıkmıştır.
