Beytü’l-hikme ne zaman ve nasıl kuruldu?

Question

<span itemprop="name">Beytü’l-hikme ne zaman ve nasıl kuruldu?</span>

Answer 1

• Beytü’l-hikme, Arapça “Hikmet Evi” anlamına gelen bir terimdir. Abbasi Halifeliği döneminde, Bağdat’ta kurulan bir kütüphane, çeviri merkezi ve bilim akademisi olarak tanımlanabilir.
• Beytü’l-hikme’nin kuruluşu ve kökenleri konusunda farklı görüşler vardır. Bazı kaynaklar, Beytü’l-hikme’nin ilk çekirdeğinin, halife Mansur döneminde (754-775) sarayda oluşturulan bir kütüphane olduğunu ve zamanla dışarıdan getirilen ve tercümesi yapılan kitapların buraya sığmaması üzerine Harun Reşid tarafından (786-809) sarayın bitişiğine Hizanetü’l Hikme adında kütüphane yaptırıldığını belirtir. Diğer kaynaklar ise, Beytü’l-hikme’nin Harun Reşid döneminde kütüphane olarak sarayın bitişiğinde yaptırıldığını ve daha sonra oğlu Memun (813-833) tarafından bir devlet akademisine dönüştürüldüğünü ifade eder.
• Beytü’l-hikme’nin kurulmasının nedenleri arasında, Abbasi halifelerinin bilime ve kültüre olan ilgisi, İslam dünyasının genişlemesiyle birlikte farklı medeniyetlerden gelen bilgi birikimini değerlendirme isteği, Yunan, Hint, Fars, Süryani gibi dillerde yazılmış eserleri Arapçaya çevirerek yaygınlaştırma gayreti, İslam bilim ve felsefesinin gelişmesine katkı sağlama hedefi sayılabilir.
• Beytü’l-hikme, İslam’ın Altın Çağı olarak adlandırılan dönemde, Bağdat’ı bilim, sanat, edebiyat, felsefe, tıp, matematik, astronomi, mühendislik gibi alanlarda bir merkez haline getirmiştir. Beytü’l-hikme’de çalışan alimler, hem çeviri hem de orijinal eserler üreterek, İslam medeniyetine ve dünya kültürüne büyük katkılarda bulunmuşlardır. Beytü’l-hikme’de görev yapan ünlü alimler arasında, Kindi, Farabi, Razi, Biruni, İbn-i Sina, İbn-i Heysem, İbn-i Rüşd, İbn-i Haldun, Cahiz, Gazali, Hariri, Mesudi, Taberi, İbn-i Nedim gibi isimler yer alır.
• Beytü’l-hikme, 1258 yılında Moğolların Bağdat’ı işgali ve yakıp yıkması sırasında büyük zarar görmüş ve kapatılmıştır. Beytü’l-hikme’nin yıkılması, İslam dünyasının bilimsel ve kültürel açıdan gerilemesine ve Avrupa’da Rönesans’ın başlamasına neden olmuştur.