Ekinoks, Güneş ışınlarının Ekvator’a dik vurması sonucunda aydınlanma çemberinin kutuplardan geçtiği an, gündüz ile gecenin eşit olması durumudur. Gündönümü ise Güneş ışınlarının Yengeç Dönencesi’ne veya Oğlak Dönencesi’ne dik vurması sonucunda yılın en uzun veya en kısa gündüzünün yaşandığı zamandır. Ekinoks ve gündönümü yılda ikişer kez gerçekleşir. Ekinoks ve gündönümü tarihleri şöyledir:
-
21 Mart (ekinoks): Gece ve gündüz eşit olur, Kuzey Yarımküre’de ilkbahar başlarken Güney Yarımküre sonbahara girer.
-
21 Haziran (yaz gündönümü): Yılın en uzun gündüzü ve en kısa gecesinin yaşandığı zamandır. Kuzey Yarımküre’de yaz başlarken Güney Yarımküre’de kış başlar.
-
23 Eylül (ekinoks): Gece ve gündüz eşit olur. Kuzey Yarımküre’de yaz biter, sonbahar başlar. Güney Yarımküre’de ise bahara geçiş olur.
-
21 Aralık (kış gündönümü): Yılın en kısa gündüzü ve en uzun gecesinin yaşandığı zamandır. Kuzey Yarımküre’de kış başlarken Güney Yarımküre’de yaz başlar.
Bu tarihler her yıl birkaç saatlik farklılıklar gösterebilir. Ayrıca, bu tarihlerde gece ve gündüzün tam olarak eşit olmadığını, ancak yaklaşık olarak eşit olduğunu belirtmek gerekir. Bunun nedeni Dünya’nın atmosferinin ışığı kırması ve Güneş’in disk şeklinde görünmesidir.
