Babai Ayaklanması, Anadolu Selçuklu Devleti tarihindeki en büyük Türkmen ayaklanmasıdır. 1240 yılında Baba İlyas Horasani ve müridi Baba İshak’ın liderliğinde başta göçebe Türkler olmak üzere bölgedeki halkın katılımı ile Anadolu Selçuklu Devleti’ne karşı Maraş, Adıyaman, Kahta, Gerger, Elbistan, Kefersud, Harran, Urfa, Amasya ve Tokat bölgelerinde başlatılan isyandır.
Babai Ayaklanmasının nedenleri şunlardır:
-
Moğol istilasından kaçan Türkmenlerin yoğun bir şekilde Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesine gelmesi ve yerleşik hayata geçmekte zorlanmaları.
-
Tecrübesiz Sultan II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in Türkmenler ile ilgili çözüm üretememesi ve onlara karşı baskıcı bir tutum sergilemesi.
-
Devlet adamları arasında yaşanan çekişme ve Sadeddin Köpek’in etkisinde kalan Sultan’ın tecrübeli devlet adamlarını görevden alması.
-
Anadolu’da ekonominin bozulması ve ağırlaşan vergiler nedeniyle halkın yoksullaşması ve memnuniyetsizliği.
-
Yerleşik Türklerin göçebe Türkmenlerin İslam dinini tam olarak benimsemediklerini düşünmesi ve onları dışlamaları ve hakir görmeleri.
Babai Ayaklanmasının sonuçları şunlardır:
-
Türkiye Selçukluları isyanı güçlükle bastırdı ve devletin gücü önemli ölçüde sarsıldı.
-
Anadolu ekonomisi ciddi sorunlar yaşadı ve halkın yoksulluğu ve memnuniyetsizliği arttı.
-
Türkiye Selçuklularının isyanı güçlükle bastırması Moğolların, Selçukluların artık eski gücünde olmadığını anlamasına ve Anadolu’ya saldırmasına sebep oldu (Kösedağ Savaşı).
-
Babai Ayaklanmasından sonra, yüzyıllarca Anadolu’da görülen tarikatların bir kısmının Baba İlyas’ın görüşlerinden etkilendiği, hatta devam ettirildiği ileri sürülmektedir .
