Mekikteki saatler ile Dünya’daki saatlerin farklı olmasının sebebi, özel görelilik kuramı ile açıklanabilir. Özel görelilik kuramına göre, ışık hızı her referans çerçevesinde sabittir. Bu durumda, hareket eden cisimlerde zamanın daha yavaş aktığı, yani zaman genişlemesi adı verilen bir etki ortaya çıkar. Zaman genişlemesi, ışık hızına yakın hızlarda daha belirgin hale gelir.
Bu örnekte, uzay mekiği ışık hızına yakın bir hızla hareket ettiği için mekikteki saatler daha yavaş işler. Mekikteki astronot, kendi referans çerçevesinde herhangi bir değişiklik olmadığını düşünür ve mekikteki diğer saatlerle aynı zamanı gösterdiğini görür. Ancak Dünya’daki merkez ile konuştuğunda, Dünya’daki saatlerin daha ileride olduğunu fark eder. Bu, Dünya’daki merkezin farklı bir referans çerçevesinde olduğu ve zamanın orada daha hızlı aktığı anlamına gelir.