Bağıl hareket, bir cismin hareketinin farklı gözlem çerçevelerine göre değerlendirilmesidir. Bağıl hız ise, bir cismin başka bir cisme göre hızıdır. Örneğin, bir trenin içindeki bir yolcu, trene göre sabit duruyorsa, trene göre hızı sıfırdır. Ama yerden bakan bir gözlemci, yolcunun trene göre hızı kadar hareket ettiğini görür. Bu durumda yolcunun yere göre bağıl hızı, trene göre hızı ile trenin yere göre hızının toplamına eşittir.
Bağıl ve bileşik harekete günlük olaylardan örnekler vermek gerekirse:
-
Bir arabanın içindeki bir kişi, arabanın içindeki başka bir kişiye doğru yürüdüğünde, arabadan bakan bir gözlemciye göre bağıl hareket eder. Ama yerden bakan bir gözlemciye göre bileşik hareket eder. Çünkü kişinin yere göre bağıl hızı, arabanın yere göre hızı ile kişinin araba içindeki hızının toplamına eşittir.
-
Bir nehirde akıntıyla aynı yönde giden bir sandal, nehire bakan bir gözlemciye göre bağıl hareket eder. Ama kıyıdan bakan bir gözlemciye göre bileşik hareket eder. Çünkü sandalın kıyıya göre bağıl hızı, nehrin kıyıya göre hızı ile sandalın nehire göre hızının toplamına eşittir.
-
Bir uçak rüzgarla aynı yönde uçtuğunda, rüzgara bakan bir gözlemciye göre bağıl hareket eder. Ama yerden bakan bir gözlemciye göre bileşik hareket eder. Çünkü uçağın yere göre bağıl hızı, rüzgarın yere göre hızı ile uçağın rüzgara göre hızının toplamına eşittir.
