İlaçlar, hastalıkların tanısı, tedavisi veya önlenmesi için vücuda alınan veya uygulanan kimyasal maddelerdir. İlaçlar, vücutta bazı tepkimeler oluşturarak vücudun işlevlerini korur, geliştirir veya düzenler. İlaçlar, vücutta oluşturulması istenen fizyolojik ve biyolojik etkiye göre çok farklı formlarda hazırlanır. Ayrıca ilaçların vücutta uygulanacağı bölgeye göre farklı formlarda hazırlanması ve vücuda verilmesi gerekir.
İlaçların farklı formlarda oluşunun sebepleri şunlardır:
-
Doğru dozda alınmasını sağlamak
-
Etken maddesini dış etkilerden korumak
-
Etken maddeleri mide suyu gibi asidik vücut sıvılarından korumak
-
Etken maddelerin tat ve kokularını maskelemek (baskılama)
-
Vücut dokuları içinde istenen bölgeye yerleştirmek
-
İdeal ilaç etkisini sağlamak
-
Vücutta dağılım ve emilimini kontrol etmek
-
İstenilen şekilde çözünmesini sağlamak
İlaçların farklı formlara örnekler şunlardır:
-
Katı formdaki ilaçlar: Toz, tablet, draje, kapsül, fitil, kaşe gibi ilaçlardır. Ağız yoluyla veya sürülerek vücuda alınır. Kolay tanınabilmesi için farklı renk ve şekillerde üretilebilir. Kaplama veya kapsül uygulanarak korunabilir. Yutulan, dil altına uygulanan, emilen, çiğnenen veya suda çözünerek uygulanan türleri vardır.
-
Yarı katı formdaki ilaçlar: Krem, merhem, pomad gibi ilaçlardır. Cilt ve mukoza yoluyla alınır. Yarı sert, yağlı veya emülsiyon hâlinde olabilir. Ciltte kolay dağılması için yumuşak kıvamlıdır.
-
Sıvı formdaki ilaçlar: Şurup, damla, ampul, flakon gibi ilaçlardır. Ağız yoluyla veya enjektör yardımıyla vücuda alınır. Konsantre çözeltiler hâlinde hazırlanır. Aromalı veya renkli olabilir. Süspansiyon veya emülsiyon hâlinde olabilir. Steril veya steril olmayan türleri vardır.
