Question

Etilen glikol, aseton ve gliserin sıvılarından oluşan karışım homojen görünümlüdür. Bu sıvıların kaynama sıcaklıkları sırasıyla 197, 56 ve 290 °C’tur. Karışımı ayrımsal damıtma ile bileşenlerine ayırdığımızda maddelerin elde ediliş sırası nasıl olur? Açıklayınız ve olaya ilişkin bir grafik çiziniz.

Answer 1

Karışımı ayrımsal damıtma ile bileşenlerine ayırdığımızda maddelerin elde ediliş sırası aseton, etilen glikol ve gliserin şeklinde olur. 

Bu cevabı açıklamak için aşağıdaki noktaları belirtebiliriz:

• Ayrımsal damıtma, kaynama sıcaklıkları farklı olan sıvılardan oluşan karışımları ayırmak için kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemde, karışım ısıtılır ve buharlaşan sıvılar soğutularak sıvı hale getirilir. Buharlaşan ilk sıvı, kaynama sıcaklığı en düşük olan sıvıdır. Buharlaşan son sıvı ise kaynama sıcaklığı en yüksek olan sıvıdır.
• Soruda verilen karışımın bileşenleri olan etilen glikol, aseton ve gliserin sıvılarının kaynama sıcaklıkları sırasıyla 197, 56 ve 290 °C’tur. Bu durumda, kaynama sıcaklığı en düşük olan aseton, karışım ısıtılırken ilk olarak buharlaşacak ve soğutularak elde edilecektir. Kaynama sıcaklığı en yüksek olan gliserin ise son olarak buharlaşacak ve soğutularak elde edilecektir. Kaynama sıcaklığı ortada olan etilen glikol ise bu iki sıvının arasında buharlaşacak ve soğutularak elde edilecektir.
• Olaya ilişkin bir grafik çizmek için, x eksenine karışımın ısıtılmasıyla artan sıcaklık değerlerini, y eksenine ise karışımın buharlaştığı oranını alabiliriz. Grafikte, her bir bileşenin kaynama noktasında bir düzleşme görülecektir. Bu düzleşmeler, o bileşenin tamamen buharlaştığı anlamına gelir. Grafik şöyle olabilir:

Grafikten de görüldüğü gibi, aseton ilk olarak 56 °C’de buharlaşmaya başlar ve yaklaşık 80 °C’de tamamen buharlaşır. Etilen glikol ise yaklaşık 160 °C’de buharlaşmaya başlar ve 197 °C’de tamamen buharlaşır. Gliserin ise yaklaşık 260 °C’de buharlaşmaya başlar ve 290 °C’de tamamen buharlaşır.