Canlıların sınıflandırılmasında dikkate alınan özellikler şunlardır:
-
Hücre tipi ve sayısı: Canlılar, hücrelerinin yapısına göre prokaryot (çekirdeği olmayan) veya ökaryot (çekirdeği olan) olarak ayrılırlar. Ayrıca canlılar, hücre sayılarına göre tek hücreli veya çok hücreli olarak da sınıflandırılırlar.
-
Embriyo tabakalarının sayısı: Canlılar, embriyonik gelişimleri sırasında oluşan dokuların katman sayısına göre diploblastik (iki tabakalı) veya triploblastik (üç tabakalı) olarak ayrılırlar. Diploblastik canlılarda endoderm ve ektoderm adı verilen iki tabaka bulunurken, triploblastik canlılarda bunlara ek olarak mezoderm adı verilen bir tabaka daha bulunur.
-
Embriyonik örtülerin bulunuşu: Canlılar, embriyonik gelişimleri sırasında oluşan ve embriyoyu koruyan zarların varlığına veya yokluğuna göre de sınıflandırılırlar. Örneğin, memelilerde vitellus, koryon, amniyon ve allantois adı verilen dört embriyonik örtü bulunurken, kuşlarda vitellus ve koryon bulunur, balıklarda ise hiçbir embriyonik örtü bulunmaz.
-
Vücut boşluğu tipleri: Canlılar, vücutlarında bulunan ve iç organları barındıran boşluğun yapısına göre de sınıflandırılırlar. Vücut boşluğu olmayan canlılara asölomat, vücut boşluğu tam gelişmemiş canlılara psödosölomat, vücut boşluğu tam gelişmiş canlılara ise sölomat denir.
-
Simetri şekilleri: Canlılar, vücutlarının simetrik olup olmadığına veya simetri düzlemlerinin sayısına göre de sınıflandırılırlar. Simetrisi olmayan canlılara asimetrik, bir simetri düzlemi olan canlılara bilateral (iki yanlı), birden fazla simetri düzlemi olan canlılara ise ışınsal (radial) simetrik denir.
-
Vücutta segmentlerin bulunuşu: Canlılar, vücutlarının benzer parçalara bölünmüş olup olmadığına göre de sınıflandırılırlar. Vücudu segmentlere ayrılmış olan canlılara segmentli, vücudu segmentlere ayrılmamış olan canlılara ise segmentli olmayan denir.
-
İskeletin bulunuşu: Canlılar, iskelet sistemlerinin varlığına veya yokluğuna ve iskeletlerinin yapısına göre de sınıflandırılırlar. İskeleti olmayan canlılara askeletli, iskeleti olan canlılara ise iskeletli denir. İskeletli canlılar da iskeletlerinin yerine göre iç iskeletli veya dış iskeletli olarak ayrılırlar. İskeletlerinin yapısına göre ise kıkırdak iskeletli veya kemik iskeletli olarak ayrılırlar.
