Metabolizmanın farklı türleri şunlardır:
-
Anabolizma: Basit maddelerin karmaşık maddelere dönüştürülmesi sürecidir. Anabolik reaksiyonlar, enerji tüketen ve yapısal eleman veya enerji kaynağı olarak kullanılan organik maddelerin sentezini sağlar. Örneğin, protein sentezi, nükleik asit sentezi, fotosentez gibi reaksiyonlar anabolizma türüdür.
-
Katabolizma: Karmaşık maddelerin basit maddelere dönüştürülmesi sürecidir. Katabolik reaksiyonlar, enerji üreten veya açığa çıkaran ve organik maddelerin parçalanmasını sağlayan reaksiyonlardır. Örneğin, glikozun oksijenli veya oksijensiz solunumu, yağ asitlerinin beta-oksidasyonu gibi reaksiyonlar katabolizma türüdür.
-
Ototrof metabolizma: Besinini kendi üreten canlıların yaptığı metabolizma türüdür. Ototrof canlılar, inorganik maddeleri kullanarak organik madde sentezlerler. Ototrof metabolizma şekilleri, fotosentez veya kemosentez olabilir. Fotosentez yapan canlılar, ışık enerjisini kullanarak karbondioksit ve suyu glikoza dönüştürürler. Kemosentez yapan canlılar ise inorganik maddeleri okside ederek elde ettikleri enerji ile organik madde sentezlerler.
-
Heterotrof metabolizma: Besinini dışarıdan hazır alan canlıların yaptığı metabolizma türüdür. Heterotrof canlılar, organik maddeleri parçalayarak enerji elde ederler. Heterotrof metabolizma şekilleri, oksijenli solunum, oksijensiz solunum veya fermantasyon olabilir. Oksijenli solunum yapan canlılar, glikozu oksijen ile parçalayarak karbondioksit, su ve ATP üretirler. Oksijensiz solunum yapan canlılar, glikozu oksijen dışında bir inorganik madde ile parçalayarak farklı son ürünler ve ATP üretirler. Fermantasyon yapan canlılar ise glikozu herhangi bir inorganik madde kullanmadan kısmen parçalayarak az miktarda ATP ve alkol veya laktik asit gibi son ürünler üretirler.
