Kohezyon-tansiyon teorisi, suyun bitki içindeki hareketini açıklayan bir teoridir. Bu teoriye göre:
-
Suyun bitki içindeki hareketi, yapraklardaki transpirasyon (su buharlaşması) ile başlar. Transpirasyon, yapraklardaki su potansiyelini düşürür ve suyun köklerden yapraklara doğru hareket etmesine neden olur.
-
Suyun bitki içindeki hareketi, su moleküllerinin birbirine ve bitkinin damarlarının iç yüzeyine yapışmasına (adhezyon) ve birbirini çekmesine (kohezyon) dayanır. Bu sayede, su molekülleri birbirine ve damarlara tutunarak bir su sütunu oluşturur.
-
Su sütunundaki bu tansiyon (emme), suyu köklerden yapraklara doğru taşır. Bu hareketin enerji kaynağı ise güneş ışınlarıdır. Güneş ışınları bitkileri ısıtınca suyun yüksek buharlaşma ısısı nedeniyle yaprak yüzeyinden evaporasyonla su yitirilir. Böylece bitkilerin soğuması sağlanır.
