Hidrotermal bacalar, jeotermal ısıya sahip suyun salındığı bir deniz tabağı yarığıdır. Hidrotermal bacalar, tektonik levhaların birbirinden ayrıldığı farklı levha sınırlarında oluşurlar. Bu açıklıklardan Dünya kabuğundan sızan aşırı sıcak sıvılar çıkar. Bu sıvılar, çözünmüş gazları ve mineralleri beraberinde taşır. Deniz tabanından fışkıran sıcak sıvı çevredeki soğuk deniz suyuyla karıştığında sıcak sıvıdaki çözünmüş mineraller çözeltiden ayrılmaya başlar. Mineraller deniz tabanına çöktükçe çatlaktan sızan sıvının etrafında baca dediğimiz katı yapılar oluşur.
Hidrotermal bacalar, okyanus tabanında bulunurlar. Özellikle okyanus ortası sırtları, okyanus havzaları ve volkanik adaların yakınında yoğunlaşırlar. Hidrotermal bacaların keşfedildiği ilk yer, Panama Kanalı’nın 500 km batısındaki Galapagos Adaları’nın bulunduğu Büyük Okyanus tabanıdır. Daha sonra Atlantik, Hint ve Antarktika okyanuslarında da hidrotermal bacalar bulunmuştur.
